Wachten op God

Het leven is wat je overkomt, terwijl je andere plannen aan het maken bent, aldus John Lennon. Het boek Wachten op God van Andrew Root en Blair Bertrand zou je kunnen samenvatten als: kerk-zijn is wat God doet, terwijl jij andere plannen aan het maken bent.

Kerken, aldus de schrijvers, gaan de ontkerkelijking vaak te lijf met methodes die doordrenkt zijn van geseculariseerd maakbaarheidsdenken: strategieën, innovaties en campagnes. De tragiek is dat ze niet doorhebben dat ze daarmee de crisis eerder verdiepen dan dat het er beter van wordt.

Verkeerde diagnose

Met een verkeerd gestelde diagnose kan het met een patiënt fataal aflopen. Volgens veel mensen in de kerk heet de ziekte waar de kerk aan lijdt: krimp. Onze seculiere omgeving vertelt ons dat stilstand achteruitgang is, dus krimp zeker.

Krimp kun je tegengaan met beleidsplannen en marketing. En zo gaan kerken mee in de maatschappelijke versnelling waarin economische groei het toverwoord is, maar die vooral veel burn-outs oplevert.

Volgens Root en Bertrand luidt de juiste diagnose van de ziekte waar de kerk aan lijdt: een ernstige besmetting met de seculiere tijd. De kerk loopt met haar verkeerde remedie God voor de voeten. De kerk is de hoofdpersoon van haar eigen verhaal geworden, terwijl God de hoofdpersoon is.

Wat er daarom wel nodig is, is wachten op wat God doet. Dat wachten is een actief wachten. De kerk moet niet versnellen, maar juist vertragen.

Bijbels voorbeeld

We zijn niet de eersten die in die valkuil trappen. Heeft iemand bijvoorbeeld ooit nog iets van de twaalfde apostel Mattias gehoord (Hand. 1:26)? Jezus had zijn leerlingen de opdracht gegeven om te blijven wachten (!) in Jeruzalem op de komst van de heilige Geest (Hand. 1:4). Maar Petrus werd ongeduldig en liet Mattias nota bene nog voor Pinksteren door het lot aanwijzen.

De kerk loopt God voor de voeten

Negen hoofdstukken later kiest Jezus zelf in een persoonlijke ontmoeting Paulus als twaalfde apostel. Kerk-zijn is dat wat God doet, terwijl jij andere plannen maakt.

Wachtwoord

In plaats van een missiestatement hebben kerken een ‘watchword’ nodig. Ons begrip ‘wachtwoord’ correspondeert meer met het Engelse ‘password’ terwijl ‘watchword’ eerder zoiets als ‘motto’ betekent. Maar dan ben je de link met ‘wachten’ of ‘waken’ kwijt.

Waar het de schrijvers om gaat, is dat we gaan nadenken over de vraag waar we God hebben ervaren. Als je dat in een ‘wachtwoord’ kunt vatten, kun je anderen meenemen op die weg naar God toe. In het boek vertellen ze het mooie verhaal over een kerk die ontdekte dat een rode draad in haar leven het bijbelwoord was: Niets kan ons scheiden van de liefde van God (Rom. 8:39).

De weg die Root en Bertrand wijzen, voelt in eerste instantie ongemakkelijk aan. Alsof je een stap terug moet zetten in de geschiedenis naar een voor-seculiere tijd. ‘God God laten zijn’ – ja, hoe dan? Tegelijkertijd was ikzelf in mijn boek ook al tot de conclusie gekomen dat marketing en strategie ons niet hebben geholpen in de afgelopen decennia.

Ik merk aan mezelf dat dit boek maakt dat ik ontspan en weer meer vreugde krijg in het kerkenwerk. Het is toegankelijk en inspirerend geschreven. Ik raad het daarom iedereen die actief is in de kerk, van harte aan.