Basis

Wel hartstocht, geen talent

Filmbespreking

Foto: Anton Vierietin via iStock

Wat als je je ergens toe geroepen voelt maar vrijwel geen enkel talent hebt op het gebied van die roeping? De film Florence Foster Jenkins (2016) draait om deze vraag.

De film zoomt in op het laatste levensjaar van madame Florence Foster Jenkins, gespeeld door Meryl Streep. Dat jaar is 1944 en het verhaal speelt zich af in New York. Florence Foster Jenkins is dan 76 jaar oud.

Ze wordt geïntroduceerd als een mecenas. Ze gebruikt haar rijkdom om de kunsten te ondersteunen, vooral de muziek. In een van de eerste scènes van de film brengt dirigent Arturo Toscanini haar een grammofoonplaat van een opname van een protegé. Hij vraagt Foster Jenkins om een flinke financiële bijdrage zodat het concert van die protegé door kan gaan. De film bouwt de spanning mooi op. Want als dit verhaal alleen over een mecenas op leeftijd zou gaan, was er weinig om te vertellen.

Zangles

Na het concert, waarbij met behulp van goed geschoten close-ups duidelijk wordt hoezeer de muziek Florence ontroert, deelt zij haar voornemen om haar zanglessen te hervatten met haar man, de acteur St. Clair Bayfield, een rol van Hugh Grant. Hij organiseert vervolgens audities om een begeleidende pianist te vinden.

Als die gevonden is in de persoon van Cosmé McMoon, kan de zangles, onder leiding van Carlo Edwards beginnen. Deze Carlo Edwards was een toenmalig beroemd zangcoach, tevens assistentdirigent van de Metropolitan Opera – niet de minste.

Op geen enkele manier mag de pianist laten merken dat ze niet zingen kan

Carlo stelt aan Florence voor om de Klokjesaria uit de opera Lakmé te zingen. Zij sputtert wat tegen, dat het toch nog erg vroeg in de morgen is voor een dergelijke uitdagende aria. Maar Carlo moedigt haar aan: waar anderen eerst een aanloop nodig hebben, kan zij met haar stemtalent juist gelijk deze aria inzetten.

Wat volgt is een uitzonderlijke performance van Meryl Streep, die zelf niet onverdienstelijk kan zingen. Ze presteert het om deze aria neer te zetten overeenkomstig het volslagen gebrek aan zangtechniek van de echte Florence Foster Jenkins: geen noot is zuiver en het tempo schiet heen en weer.

Cosmé McMoon weet niet wat hem overkomt. Na de zangles maakt echtgenoot St. Clair hem duidelijk dat hij op geen enkele manier aan Florence mag laten merken dat ze eenvoudigweg niet zingen kan.

Oordeel

In het vervolg van de film wordt duidelijk gemaakt hoe St. Clair deze mythe in stand houdt, door met geld te strooien en zeer strikt te selecteren wie een performance van Florence bij mag wonen. Net als in het echte leven van Foster Jenkins blijft onduidelijk of zij zich zelf bewust was van haar gebrek aan talent. Opvallend is de rol van haar eveneens welgestelde vriendinnen: zij spreken allemaal vol lof over haar performances.

Zoals gezegd roept deze film de spannende vraag op wat te doen wanneer iemand zich dringend tot iets geroepen voelt, maar daar volstrekt geen aanleg voor heeft. Helpt het om te zeggen dat talent niet nodig is als je er met hart en ziel voor gaat, zoals iemand in deze film roept? Of moet je toch diegene de waarheid vertellen? Dit doet een onomkoopbare journalist van The New York Post in de film, omdat hij vindt dat Florence de ware kunst te grabbel gooit.

Wat is wijsheid? Deze film geeft de antwoorden niet maar kan wel een boeiende en vermakelijke avond bieden.

Fulco Timmers werkte onder meer als gemeentepredikant en programmaleider bij de PKN.