Zendelingen van nu scrollen, posten en bidden

In de digitale wereld spelen influencers een grote rol. Jongeren met een mening, een boodschap, voor zoekers, ook voor God- en geloof-zoekers. Hoe gaat dat? En hoe kan (en moet) de kerk daarbij aansluiten en hen behulpzaam zijn?

Kerk en influencers bouwen samen de brug

De berichten zijn inmiddels bekend: jonge mensen komen (weer) tot geloof. Zowel seculiere als christelijke media signaleren een opvallende religieuze heroriëntatie onder Gen Z. Kardinaal Wim Eijk verwoordde het met lichte verbazing: ‘Ze ontdekken Christus via internet.’ The Economist sprak recent zelfs over #FaithTok (op TikTok) als één van de invloedrijkste religieuze ecosystemen van dit moment.

Wat daarbij vaak ontbreekt, is de vervolgvraag: wie vangt deze zoekers op, en hoe verbinden we online geloofsinspiratie duurzaam met een levende geloofsgemeenschap? Precies daar ligt de crux van het nieuwe initiatief Guides: het ondersteunen van christelijke influencers én het bouwen van een brug van online ontmoeting naar kerkelijk leven. Die brug begint onvermijdelijk online – daar waar mensen vandaag leven, zoeken en vragen stellen – maar zij kan alleen dragen als kerken ook hun deel bouwen.

Onze cultuur is fundamenteel hybride geworden: online en offline lopen voortdurend door elkaar heen. Die werelden zijn geen gescheiden domeinen meer, maar één gedeelde leefwereld. Als kerk kunnen we ons de luxe niet meer permitteren om online en offline te benaderen alsof dit twee werkelijkheden zijn. We zijn samen lichaam van Christus in één cultuur (en kerk), die tegelijk digitaal en fysiek is.

We zijn samen lichaam van Christus in één kerk, tegelijk digitaal en fysiek

Een herkenbaar patroon

In gesprekken die ik de afgelopen tijd voerde met jonge christelijke influencers viel een opvallend patroon op. Hun verhalen verschillen, maar volgen vaak dezelfde beweging.

Romy Kersten was veertien, talentvol tennisser en tegelijk diep depressief. Haar omslagpunt kwam via een Amerikaanse fitness-influencer, die openlijk sprak over haar katholieke geloof. Dat ene getuigenis brak haar beeld van christenen open en bracht haar tot een aarzelend gebed – en uiteindelijk tot een levensveranderende ontmoeting met Christus.

Laurentine van Landeghem zocht jarenlang vervulling in succes, uiterlijk en ondernemerschap. Daarna volgde een intensieve zoektocht via new age en zelfontwikkeling. Pas in een persoonlijke crisis, toen ze online een influencer uit haar eigen wereld zag getuigen van Jezus, ontdekte ze iets wat ze niet kende: dat God goed is.

Babette van Drunen, bekend van B&B Vol Liefde, zocht haar geluk in spiritualiteit en alternatieve levensvormen. Via YouTube belandde ze bij een christelijke preek over het huwelijk. ‘Ik kon er niet meer omheen,’ zei ze later, ‘Jezus is de waarheid.’

Deze verhalen beginnen bij een existentiële leegte. Jonge mensen proberen betekenis te vinden via succes, relaties of spiritualiteit. Wanneer dat niet vervult, ontstaat ruimte voor een diepere vraag. Juist daar – vaak ’s nachts, met een telefoon in de hand – ontmoeten zij online een geloof, dat belichaamd wordt door iemand die ze vertrouwen.

Ze zochten niet naar God, maar naar waarheid, schoonheid en goedheid – en ontmoetten God als de bron daarvan.

Cultuurfilosoof Evert Jan Ouweneel verwoordde het scherp in de Goed Beter Best Podcast die ik maak: De vraag is niet: heb jij God nodig? Maar: bestaat God, en kun je Hem ontmoeten?

Ze zochten niet naar God, maar naar waarheid, schoonheid en goedheid

Digitale zendelingen aan de frontlinie

Maar wat volgt er na de initiële ontmoeting? In mijn werk liep ik tegen een enorm gat tussen online geloofsinspiratie en de kerk aan. Even scherp gesteld: daarmee laten we miljoenen jonge mensen in de steek, nu voor het eerst in lange tijd een generatie in grote getalen weer op zoek lijkt te zijn naar God. Juist in dit spanningsveld – tussen online inspiratie en offline bedding – is het missionaire initiatief Guides ontstaan. Guides is een nieuw missionair concept van Move Community, gericht op het ondersteunen van christelijke influencers die zich geroepen weten om online over hun geloof te delen. Niet als los project, maar als oefenruimte voor een kerk die opnieuw leert missionair aanwezig te zijn in een hybride cultuur.

Guides vertrekt bewust aan de online kant van de brug. Daar waar mensen vandaag zoeken, scrollen, vragen stellen en soms voor het eerst bidden. Tegelijk is het vanaf het begin de bedoeling om die beweging niet online te laten eindigen. Guides wil verbinden, begeleiden en doorverwijzen – richting concrete geloofsgemeenschappen, vriendschappen en discipelschap.

In november organiseerden we onze eerste christelijke influencers-lunch voor zo’n twintig online zendelingen. Sommigen delen dagelijks expliciet over geloof, anderen meer impliciet, verweven in hun leven en werk. Maar vrijwel allen ervaren dat hun online aanwezigheid missionaire betekenis heeft gekregen.

Na afloop hielden we een enquête onder de deelnemers. De uitkomsten zijn veelzeggend. De dag zelf werd gemiddeld beoordeeld met een 9,3. Wat vooral duidt op herkenning en opluchting: we staan hier niet alleen in. Tegelijk laten de cijfers zien hoe kwetsbaar deze pionierspositie is.

Zo geven de deelnemers aan dat zij hun rol als influencer regelmatig als zwaar ervaren. Het meest genoemd worden: altijd zichtbaar zijn, omgaan met haat en harde reacties, een gebrek aan theologische kennis, de spanning tussen eigen geloofsgroei en publieke geloofsuiting, en heel praktisch: financiële onzekerheid.

Opvallend is dat een meerderheid zichzelf wél ziet als online zendeling en het belangrijk vindt om volgers actief te helpen in hun geloofsreis. De bereidheid is er – de bedding vaak nog niet.

Christelijke influencers ervaren dat hun online aanwezigheid missionaire betekenis heeft

Wat online zendelingen zelf vragen

De vraag waar Guides hen het beste mee kan helpen, levert een helder beeld op. Bovenaan staat niet geld, maar gemeenschap: een groep andere influencers waarmee je kunt optrekken. Daarna volgen mentorschap, Bijbels onderwijs, en hulp bij het bouwen van een verantwoorde geloofsroute voor volgers. Financiële steun wordt genoemd, maar niet als eerste. Dit onderstreept dat het hier in de kern om geestelijk werk gaat, dat vraagt om geestelijke infrastructuur.

Deze resultaten bevestigen de kern-intuïtie van Guides: digitale zendelingen hebben gemeenschap, begeleiding en kerkelijke verankering nodig om vruchtbaar en gezond te kunnen dienen. Niet als solisten, maar als leden van één lichaam.

Wat werkt? Het voorbeeld van Credo Katholiek

Een concreet voorbeeld van hoe online en offline vruchtbaar verbonden kunnen worden, is Credo Katholiek. Ik was betrokken bij de strategie en contentontwikkeling van dit initiatief in de Rooms-Katholieke wereld en zit inmiddels in de Raad van Advies. In het eerste jaar boekte Credo verbazingwekkende resultaten:

• duizenden jonge volgers op sociale media;
• honderden persoonlijke gesprekken via DM met zoekers;
• Ruim 100 concrete instromers richting kerk, catechese en doop;
• en een groeiend netwerk van parochies die actief betrokken raakten.

Credo laat zien dat online missionair werk alleen duurzaam is als het vanaf het begin gericht is op verbinding met concrete geloofsgemeenschappen.

Handelingsperspectieven voor kerken

Wat kunnen kerken hier praktisch mee?

1. Groei in een cultuur van welkom en nieuwsgierigheid
Niet door de eigen traditie los te laten, maar door haar gastvrij te belichamen. Zoekers stellen vaak ongepolijste vragen. Dat vraagt om een houding van openheid, zonder meteen te corrigeren of te duiden.

2. Werk met buddy’s
Credo koppelt zoekers aan gewone (vaak jonge) kerkmensen met een groot hart voor het geloof. Dit buddy-systeem werkt alleen als het ingebed is in training, begeleiding en duidelijke verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld via kerkenraad of pastoraat.

3. Organiseer diensten voor zoekers – met iedereen
De zogeheten Credo-mis is expliciet toegankelijk voor zoekers, maar wordt gedragen door de hele gemeenschap. Dat voorkomt een tweedeling en onderstreept dat zoeken bij het geloof hoort.

4. Ondersteun online zendelingen concreet
Dat kan via initiatieven als Guides via Move Community, of door in de eigen regio jonge online zendelingen te herkennen, financieel en geestelijk te ondersteunen en aan de gemeente te verbinden.

5. Bid en dank
Deze beweging vraagt allereerst om geestelijke ondersteuning. Niet alleen analyseren of verklaren, maar actief bidden, danken en meebewegen met wat God aan het doen is.

… de vanzelfsprekendheid waarmee jonge online zendelingen spreken over God

Tot slot

Wat mij in al deze ontmoetingen het meest raakt, is de vanzelfsprekendheid waarmee jonge online zendelingen spreken over God. Niet triomfantelijk, niet strategisch, maar verwonderd. Ze weten zich gevonden, en willen dat delen. Vaak zonder goed netwerk, zonder duidelijke bedding, soms zelfs zonder kerk.

De brug tussen online geloofsinspiratie en kerkelijk leven wordt op dit moment gebouwd, maar zij kan alleen dragen als influencers én kerken samen optrekken. Niet als gescheiden werelden, maar als één lichaam van Christus in een hybride cultuur.

Misschien is dit vooral een uitnodiging tot aandacht: om te kijken, te luisteren, te bidden en te onderscheiden wat God hier aan het doen is. Niet alles te willen duiden of controleren, maar ook niet aan de zijlijn te blijven staan.

Wie de ontwikkelingen rond Guides wil blijven volgen, kan zich aanmelden voor de nieuwsbrief van Move Community via de QR-code bij dit artikel. Geen actieprogramma, maar een manier om betrokken te blijven bij wat zich ontvouwt aan dit nieuwe missionaire grensgebied.

Voor ouderlingen en kerkenraden

Wat vraagt deze beweging concreet van u?

• Zie online geloof niet als randverschijnsel, maar als een volwaardige missionaire ruimte waarin gemeenteleden actief (kunnen) zijn.
• Herken en erken online zendelingen in en rond uw gemeente; ga met hen in gesprek over roeping, grenzen en ondersteuning.
• Investeer in gastvrijheid en begeleiding: zorg dat zoekers die binnenkomen niet verdwalen, maar persoonlijk worden gezien.
• Werk met buddy’s: gewone gemeenteleden met een groot hart voor het geloof, getraind en ingebed in pastoraal toezicht.
• Bid als kerkenraad expliciet voor deze beweging – niet alleen om wijsheid, maar ook om dankbaarheid.

Tips voor podcasts, influencers etc

Meer weten? Volg deze influencers en platforms:

• Laurentine
• Babette
• Romy
• Noor
• Credo Katholiek
• Move Community
• De Verspieders

Luister- en leestips:

• De Britse christelijk denker Elisabeth Oldfield in gesprek met een online content creator om haar wereld en impact te begrijpen.
• Deze Ongelooflijke Podcast met twee jonge exponenten van deze ‘stille opwekking’.
• De Groene Amsterdammer weidde in december een heel themanummer aan de terugkeer van God.
• Tien verklaring van de Britse denktank Theos over de ‘stille opwekking’.