“Wij zijn een open kerk….” Het is één van de meest voorkomende openingszinnen op kerkelijke websites en in vacatureteksten voor het zoeken van een nieuwe predikant. Dit is hoe de meeste kerken zichzelf willen zien of op z’n minst willen presenteren. De hamvraag is: hoe open zijn we echt? Die zullen anderen voor ons het beste kunnen beantwoorden…
Mijn eerste maand op mijn nieuwe werkplek zit erop. Als halftijdse gemeentepredikant/halftijdse stadspredikant in Leuven. Stadspredikant in de zin van pionier: ik mag verkennen voor wie we als protestantse gemeenschap in onze stad iets kunnen betekenen en hoe. Pionieren is nieuw ook voor mijzelf. Ik pionier in het pionieren. Hiervoor was ik voltijds stadspredikant in een organisatie (het Protestants Sociaal Centrum Antwerpen). Die pet heb ik hier niet meer op. Wel die van dominee. En dat in een post-katholiek geseculariseerd land en in een stad waar de universiteit stevig haar stempel op drukt. Hoe doe je dat dan? Hoe stel je je voor, hoe maak je geloofwaardig dat je geen agenda hebt behalve je presentie aanbieden? Want “de kerk”, dat ligt in België gevoelig.
“Ik krijg maar geen briefje uit de hemel, dus ik zal maar gaan.” Zo kwam ik 40 jaar geleden als 18-jarige tot de stap om theologie te gaan studeren. Als kleindochter van Nederlandse zendelingen in het toenmalige Nederlands-Indië leefde ik sterk met het idee van roeping. Maar hoe werkt dat eigenlijk? Ik had wel ideeën, maar roeping volgen begint met een eerste stap. Zonder briefje, maar vanuit een onmiskenbare drang. Rechtstreeks het onbekende in.
“Je bent wereldvreemd”, zei hij tegen mij en ik had geen idee wat dat betekende. Logisch, want ik was wereldvreemd. Vijftien jaar oud was ik toen. We kenden elkaar van de christelijke koffiebar. Ik een gereformeerd meisje, hij van de ‘vergadering van gelovigen’. Het verbaasde me wel, dat hij mij wereldvreemd noemde. Hun leer was heel specifiek, hij wist alles van de bedelingen, de opname en wederkomst van Jezus; ik had daar nog nooit over nagedacht. Mijn moeder zat volop in de vredesbeweging. Zijn ouders gingen naar christelijke kooroptredens in De Doelen. Anderzijds luisterden wij alleen naar klassieke muziek en wijdde hij mij in, in genres met elektrische gitaren. Wat betekent dat dan, wereldvreemd?
“Ik ben geboren in de Eerste Wereldoorlog”, vertelde ze me graag. Een Britse dame van toen ver in de 90, door MS gekluisterd aan haar rolstoel, bij wie ik in het woonzorgcentrum regelmatig op bezoek mocht komen als zorgpastor. “Mijn ouders gaven mij als lichtgewicht baby’tje in volle oorlogstijd eieren van bij de boer te eten op advies van de dokter. En zie mij hier nu zitten, ik ben er nog hè.” Haar frisse, Britse veerkracht zal ik nooit vergeten.
De Nobelprijs voor de Vrede is niet naar Donald Trump gegaan. Jammer voor zijn vriendje Bibi (Benjamin Netanyahu) die het hem zo had gegund. De Vredesprijs voor de Noblesse ging wel naar mevrouw María Corina Machado, een bewonderaarster van mijnheer Trump. Ze heeft deze prijs zelfs aan hem opgedragen. Zelf wordt ze de IJzeren Dame van Venezuela genoemd. Ze vindt staalharde mijnheer Bolsonaro trouwens ook wel leuk.
Onlangs werd in Gent een maatschappelijk werker doodgestoken. Tijdens een huisbezoek, door een getraumatiseerde man van Syrische afkomst. De sociale sector in Vlaanderen is diep geschokt, voelt zich in het hart geraakt. Toch wil zij het huisbezoek niet opgeven. Hoe weerloos dat ook maakt. Hoe inefficiënt het misschien ook lijkt. Als stadspredikant in Antwerpen herken ik dat. Ben je dan geraakt of getikt?
We leven in een tijd van felle kleuren. Rood overheerst. In Gaza, maar ook in de manier waarop wij in Europa met elkaar omgaan – joden, moslims, christenen, activisten, opiniemakers. We trekken rode lijnen om aan te geven: tot hier en niet verder. Maar wat als die lijnen niet eenduidig zijn? Wat als ze ook door óns heen lopen? Een column van Antwerps stadspredikant Petra Schipper.
We schrijven, praten, becommentariëren en roepen wat af — ook als theologen en theologie-geïnteresseerden. Columns doen lustig een duit in het zakje. Er valt ook veel te reflecteren, te duiden en te bevragen, ook in de kerk. Deze weken vliegen de vergaderingen, studiedagen, rapporten en bezinningsbrochures me om de oren. Alsof we in de kerk ongemerkt steeds harder gaan roepen, om boven het lawaai uit te komen. We praten veel, maar wat zeggen we eigenlijk? Verliezen we ons in onze woordenbrij? En… waar blijft onze stem tegen onrecht, vernieling en militarisering?
