O coronatijden! De periode waarin mensen in geïsoleerde situaties moeten leven om te kunnen óverleven. Omdat ze ziek zijn (geweest), omdat hun partner ziek is (geweest), omdat ze tot een kwetsbare groep behoren. Wie in quarantaine is, leeft afgezonderd van anderen, zit thuis opgesloten, is misschien gestrand in een buitenland, ervaart geen fysiek contact meer. Tijdens de voorbereiding wist de redactie niet of we bij verschijnen van dit nummer inmiddels uit de lockdown zouden zijn en het virus in isolatie was gebracht, in plaats van dat de dragers van dat virus in isolatie leven. Wat we wel wisten en weten, is dat isolatie in vele vormen voorkomt. En dat zien we terug in de bijdragen.

De ontstaanstijd van het boek Judit – vermoedelijk aan het einde van de tweede eeuw voor Christus – was een spannende tijd voor de groep die zichzelf als erfgenamen van Abraham zag. In meer dan één opzicht waren ze druk bezig zichzelf opnieuw op de landkaart te zetten.

Ooit heb ik als klein jongetje de 66 bijbelboeknamen die je in een protestantse bijbeluitgave vindt, leren opdreunen. Later maakte ik ook kennis met de deuterocanonieke boeken en daarmee dacht ik dat ik alle bijbelboeken in mijn hoofd wel aardig op een rijtje had.

De titel van deze bijdrage, ‘Jeremia in de put’, kent drie opzichten: ten eerste omdat hij een uiterst pijnlijke boodschap moet brengen waar hij zelf geestelijk onder lijdt, ten tweede omdat hem psychisch en fysiek geweld wordt aangedaan door afwijzing en doodsdreiging, en ten derde omdat hij deelt in het onvoorstelbare trauma van Juda’s ondergang, met de nog verdere afbraak daarna.

Het boek Jeremia, vooral bekend als een boek vol oordeel en onheil, bevat ook profetieën van herstel en heil. Dat hoeft de aandachtige lezer niet te verbazen, aangezien Jeremia 1,10 reeds aangeeft dat de profeet Jeremia niet alleen moet ‘uitrukken, verwoesten, vernietigen en afbreken’, maar ook mag ‘opbouwen en planten’.

Rondom de figuur Melchizedek ontwikkelden zich in het vroege jodendom en het vroege christendom verschillende tradities, zowel in bijbelse als in buitenbijbelse bronnen.

Als we denken aan de prediking van Jezus, valt er één element voor veel bijbellezers op: zijn gebruik van het gelijkenis- of parabel-genre. Bijbelwetenschappers hebben berekend dat circa 35% van de directe rede van Jezus in het Nieuwe Testament uit parabels bestaat. Veelal wordt Jezus gezien als de uitvinder van het parabel-genre, een uitvinding die toegeschreven wordt aan zijn status als ‘religieus genie’. Maar was Jezus wel de uitvinder van dit uitdagende genre? Is het niet opvallend dat Jezus nergens in het Nieuwe Testament hoeft uit te leggen hoe een parabel eigenlijk werkt? En wat te doen met de circa 1.500 parabels in de rabbijnse literatuur?

Op de achtergrond spelen tot slaafgemaakten een rol in het Nieuwe Testament. Hoe verhield Jezus zich tot slavernij, tot de mensen die tot slaafgemaakt werden?

In alle vier de evangeliën in het Nieuwe Testament vinden we berichten waarin Jezus verschijnt na zijn dood aan het kruis en de daaropvolgende opwekking/opstanding/verrijzenis. Hij heeft zich, steeds op eigen initiatief, te zien gegeven. Bij het antwoord op de vragen: aan wie, waar, hoe vaak en hoe, zijn de verhalen bepaald niet eensluidend. Wel echter als het gaat over de vraag: waarom?