Geloof en theologie
Hoe voer je een theologische discussie als je eigen positie verbonden is met een diep gewortelde geloofsovertuiging? Deze vraag begeleidde mij bij het lezen van het nieuwste boekje van de dogmaticus A. van de Beek. Te veel gevraagd? luidt de titel, verwijzend naar de ervaring dat Joden ook na intensieve gedachtewisselingen niet open bleken te staan voor de inbedding in de christelijke theologie zoals Van de Beek in zijn eerdere boek – De kring om de Messias – had aangereikt. Van de Beek had wel iets nieuws gedaan. Vanuit de geloofde eenheid van de Schrift en de gelijkwaardigheid van de testamenten was hij begonnen aan christenen voor te houden dat hun God geen andere God kan zijn dan de God van Israël. God is met Israël begonnen; ook wie – als christen uit de heidenen – later deze God leert kennen, kan niet om Israël heen. Het nieuwe zat vooral in de tweede stap die hij van hieruit zette. Vanuit de eenheid van Gods openbaring die zijn ultieme vervulling kreeg in de Jood Jezus, tekende Van de Beek een sterke lijn tussen de lotgevallen van het volk Israël van alle tijden en het lot dat Jezus in zijn lijden onderging. Op zijn scherpst gezegd: Golgotha en Auschwitz staan niet los van elkaar. Het ermee verbonden appèl aan de Joden luidt: kunnen jullie zelf deze lijn niet accepteren en Jezus als jullie Messias zien?