Geschiedenis

In deze rubriek licht Wim Eikelboom (in de plaats van Marleen Hengelaar deze keer) een kunstwerk uit, dat raakt aan de actualiteit van het kerkelijk jaar. We zijn in de Veertigdagentijd gekomen – het lijden van Jezus, maar ook van zovelen meer, wordt in deze weken verteld en hier verbeeld.

Alles in de natuur werkt volgens een ritme. Alles heeft een natuurlijke kringloop; zo leven ook wij, mensen, volgens een ritme. Er zijn ritmes die goed zichtbaar zijn, zoals de seizoenen: gedurende het jaar zien we de bomen en bloemen voor onze ogen veranderen. Maar er zijn ook subtielere ritmes en kringlopen, zoals die van de sterren die elke nacht langs de hemel bewegen, en de zonsopkomst en -ondergang die door het jaar heen langs de horizon in plek opschuift.

Het is vandaag precies vier jaar geleden dat Oekraïne werd opgeschrikt door de aanval van Rusland. Er is in die vier jaar veel geschreven over de verschillende motieven en dimensies van de oorlog. De Britse journalist Lucy Ash schetst met haar boek De wapenstok en het kruis hoe Poetin de Russisch Orthodoxe Kerk misbruikt in zijn politiek.

‘Bons omes’ (bons hommes), zo noemden hun volgelingen hen: ‘goede mensen’. Ze  volgden dezelfde Bijbel als de andere christenen, maar het leek soms wel alsof ze de betekenis van de tekst binnenstebuiten keerden. En dat werd in Rome niet met gejuich ontvangen.  De katharen. Wie waren ze, en waar stonden ze voor? Tijdens een gesprek met katharenspecialist Mieke Felix bij de lunchketen Le Pain Quotidien – een zeer toepasselijke naam, zo bleek – kwam Martine Meijers er meer over te weten. 

Tussen C.S. Lewis en J.R.R. Tolkien bestond een bijzondere geestverwantschap. Ze trokken intensief met elkaar op, scherpten elkaars ideeën aan en wisten elkaar intellectueel en creatief te voeden. John Hendrix maakte van deze vip-vriendschap een graphic novel: The Mythmakers, onlangs in het Nederlands verschenen in de vertaling van Daan Savert. Historicus Wouter Hofland las het boek.

Deze review richt zich vooral op hoofdstuk 9 van Het experiment van broeder Juniper. In dit hoofdstuk onderzoekt de auteur de ontwikkeling van de theologie als academisch vakgebied, haar wortels in de Griekse filosofie, en de veranderingen die zij door de eeuwen heen heeft ondergaan.

Hoe doen ze het toch, die theologen die een boek schrijven? Is het een roeping of noeste arbeid? Geeft de nacht een creatieve boost of totale paniek? En wat doe je eigenlijk als de inspiratie ver te zoeken is? In deze nieuwe rubriek schuiven we aan de schrijftafel van auteurs die bezig zijn met een boek. Deze editie spreken we Martijn Stoutjesdijk en horen we de drijfveer achter zijn woordendrift.

Tom Mikkers gaat in deze aflevering in gesprek met journalist Arie Kok, schrijver van het boek Strijd om een land. Ze bespreken belangrijke vragen over het Israëlisch-Palestijnse conflict waaraan maar geen eind lijkt te komen. Zowel Tom als Arie bezochten Israël meerdere keren. Deze reizen veranderden hun mening over de situatie in het land. Iedereen claimt het land vanuit zijn of haar geloof of geschiedenis. Hoe kun je als journalist een rol spelen in het conflict? Hoe verhouden wij ons in het westen tot het antisemitisme. En hoe hou je geloof en politiek uit elkaar? 

Zeker predikanten, maar eigenlijk alle theologen en theologisch geïnteresseerden moeten dit boek lezen. Het biedt een originele maar nuchter historische blik op de vier evangeliën, zowel gedegen als een tikkeltje speculatief. Het effect ervan is dat je de evangeliën nog weer eens compleet wilt lezen, in het Grieks natuurlijk, om de talrijke inzichten uit dit boek te wegen en je te verhouden tot dit nieuwe perspectief.