Praktische theologie

Het is goed aan het begin van dit themanummer goed te beseffen, wat we in een kerkdienst ‘in het algemeen’ vieren en hoe dan ook ‘het grondpatroon’ van een dienst zal zijn. Naast alle verscheidenheid is er eerst en vooral een gemeenschappelijke basis.

Voordat in dit themanummer tal van soorten diensten worden beschreven, eerst een bijdrage over ‘de orde van dienst’ of ‘de liturgie’ in het algemeen. Over hoe de samenkomst wordt gevierd, welke volgorde de verschillende onderdelen hebben, is al langer nagedacht. Tegelijk is er ook verscheidenheid, zijn ‘kleuren’ en geloofstalen herkenbaar.

Beleving en de kerkdienst hebben alles met elkaar te maken. Maar hoe vier je echt samen als die beleving van verschillende mensen ver uit elkaar loopt? In dit artikel lees je over de kracht van bricolageliturgie en krijg je ideeën om samen te blijven vieren.

Dit is de eerste van tien heel verschillende ‘diensten’ – op onverwachte momenten, voor bijzondere doelgroepen, enz. Schrik niet, we beginnen met een mannengroep in de vroege uurtjes.

We lijken in een tijd te leven waarin je overal iets van moet vinden, het liefst meteen. Of die mening ergens op gebaseerd is, is soms nog maar de vraag. Tegelijk voelt het alsof dat ook van ons verwacht wordt: dat we overal een uitgesproken standpunt over hebben. Maar helpt het ons echt verder, al die snelle oordelen? Of kan het ook anders?

Datum: 12 november 2026. Plaats: Janskerk, Utrecht. Thema: Zin is in. Generaties in gesprek. Hoofdsprekers: Hanneke Schaap-Jonker, Evy van Beijen.

Gen Z lijkt meer interesse te hebben in religie, klopt aan bij kerken en staat open voor zingevingsvragen. Hun mentale gezondheid gaat achteruit door prestatiedruk, sociale media, oorlogsdreiging, klimaatcrisis en woningnood. Stevige uitspraken. Maar wat is het perspectief van de jongeren zelf? Hoe ervaren zij de aan hen toegeschreven ‘zoektocht naar zin’? Nathan en Rozamaryn, de Jonge Theologen der Nederlanden, schrijven elke maand een column over wat hun eigen generatie beweegt. Deze maand de column van Nathan over musicals.

Ze deed de gordijnen niet meer open. Haar vrouw was die week begraven. Midden in hun actieve en liefdevolle leven was zij zomaar gestorven. Een hartinfarct. Er was niets voor haar te doen geweest. Iedereen had er machteloos omheen gestaan toen zij haar vrouw, haar dode vrouw, in haar armen had genomen en het had uitgeschreeuwd.

Onze wereld kent allerlei ‘hellen’ stelt Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen: de klimaathel, de mentale hel, de hel van de oorlog. Deze hellen vragen om theologische duiding én om prediking. Tijdens het Preekfestival 2026 aan de PthU sprak Huijgen onderstaande lezing uit, waarna een workshop volgde. Want hoe doe je dat, preken over de hel?