De badge haak ik aan mijn broek. Het feloranje kaartje bevestig ik op mijn trui: ‘medewerker’. Zo wandel ik de gang van de ziekenhuispoli op. Present voor nu.

Wat moet je doen als leden van je geloofsgemeenschap dementie krijgen? Kunnen ze naar de kerkdienst blijven komen? Wat zegt je wel (of juist niet) tijdens een pastoraal bezoek. Theologie.nl geeft je praktische handreikingen over de manier waarop je als kerk invulling kan geven aan de pastorale zorg aan mensen met dementie. Op deze themapagina ‘Pastoraat en dementie’ staan artikelen, tips, een podcast en boeken voor vrijwilligers en professionals in de kerk.

Hoe gaan we om met ‘ongeluk’? Als het onszelf overkomt, of als we het bij een ander meemaken? Veel stof tot nadenken en in de spiegel kijken geeft de kleine roman Letselschade…

Mevrouw de Boer, Anja (80 jaar), is afgelopen najaar verhuisd naar een verpleeghuis. Ze heeft de ziekte van Alzheimer. Anja en haar man Tom wisten dat al een tijd. Toch spraken ze er weinig over. In het begin van haar ziekte ging het nog aardig goed met Anja. Als ik bij hen op bezoek was, merkte ik wel dat Anja sommige dingen twee of drie keer vertelde. Maar verder leek er niets aan de hand. Vorig jaar ging de gezondheid van Anja opeens snel achteruit.

Soms moet je kiezen aan welke waarde en aan wie je gehoor geeft. Bijvoorbeeld in de zorg voor mensen met dementie. Zolang je het gesprek voert aan de hand van waarden die je nastreeft, is er geen verkeerde keuze, zegt Tim van Iersel. Het gaat fout als je handelt zonder nadenken en zonder erover te spreken.

Om op de sabbat de voorgeschreven liturgie te mogen vieren in de synagoge, zijn er tien mensen nodig, en niet één minder. Wanneer er maar negen zijn, gaat de plechtigheid niet door en keert ieder naar huis terug om daar voor zichzelf de gebeden te doen. De Tien Woorden van God, gesproken en geschreven op de Sinaï, moeten door tien mannen gedragen worden, dat is voor iedere jood duidelijk.

‘Tijdens mijn studie theologie heb ik nooit iets gehad over ouderen of vergrijzing,’ stelt een cursiste bij de nascholing over dementie, die ik geef. Zij vervolgt: “… laat staan over dementie! Terwijl het steeds meer voorkomt in mijn gemeente.” De kerk vergrijst, stelt Hans de Waal terecht vast. Hij pleit voor meer nuance in dat beeld. Ik zou het radicaler willen zeggen: een vergrijsde kerk is een wijze kerk. De kerk is zelfs geroepen om grijs te zijn!

De opleidingen tot geestelijk verzorger hebben de oren te veel laten hangen naar wat ze dachten dat de samenleving van hen vroeg, stelde Erik Borgman in een interview in Handelingen 2020/2. In dit artikel werkt hij dit uit en hij benadrukt dat in de geestelijke verzorging naar de mens moet worden gekeken als iemand met een ziel, en niet als een consument met behoeften.

Veronica had Jezus’ tranen gezien: tranen van pijn en verdriet, tranen die de pijn en het verdriet van alle mensen weerspiegelden. Met haar zweetdoek zou Veronica Jezus’ gezicht hebben afgeveegd. Op wonderlijke wijze bleef in die doek een afdruk van diens gelaat achter. De legende is virtuoos naverteld door de Zweedse schrijfster Selma Lagerlöf in haar bekende bundel Christuslegenden.