In de kerkelijke traditie heeft het avondmaal, meer nog dan de doop, de reputatie terug te gaan op Jezus zelf. Immers, in de liturgie worden de inzettingswoorden als prominent onderdeel van de viering gereciteerd. In de woorden van Jan Muis uit 2016:
Enige tijd geleden bezocht ik een lezing van hoogleraar ouderengenees-kunde Rudi Westendorp over ‘Oud worden in de praktijk’. Het pensioen kwam in zicht en ik wilde me goed voorbereiden op deze nieuwe levensfase. ‘Wie wil er 100 jaar worden?’ vroeg hij het publiek. Weinigen staken hun hand op.
In zijn boek Onze Vader. Christelijk spreken over God gaat Jan Muis uit van het Onze Vader als startpunt van reflectie voor het ontwerp van een godsleer. Het argument om deze tekst als uitgangspunt te nemen is dat het Onze Vader door alle christenen als gebedstekst gebruikt wordt en dat men zich dus niet voor kan stellen dat iemand christen zou kunnen […]
In het huidige theologisch landschap is een onmiskenbare trend in het spre-ken over ‘vergoddelijking’ en ‘participatie’ waarneembaar. Daarom is Muis’ resolute afwijzing van zowel metafysisch participatiedenken in de theologie als taal die iets van deelhebben van de mens aan de drie-Ene God sugge-reert markant.
In zijn boek Onze Vader stelt Jan Muis dat God niet met kwaad samen gedacht mag worden. Muis keert zich in dit verband tegen de notie van een ‘algemene openbaring’, omdat deze veronderstelt dat alles van God getuigt, zodat ook het kwade op God betrokken zou moeten worden. Echter, ‘God kan alleen met goede gebeurtenissen en ervaringen worden verbonden, die leven wekken, niet met kwade die het leven bederven’.
K.H. Miskotte stelt in het derde hoofdstuk van zijn Bijbels ABC, Naam: ‘Naam is openbaring’. Vervolgens in hoofdstuk 4, Godsnamen: ‘De Naam heeft zijn wortel in één Godsnaam. Het is de naam JHWH, het beste weer te geven als “Ik zal bij u zijn, zoals ik bij u zal zijn” (Exodus 3:14). En daarna: ‘De Naam heeft gestalte aangenomen in een mensenleven; een heel mensenleven is restloos tot openbaring geworden.
De monografie Onze Vader van Jan Muis geeft ons een goed beeld van zijn wetenschappelijke arbeid.1 Nauwgezet analytisch, grondig geschoold in het dogmatische denken en diepgeworteld in het geloof van de kerk trekt Muis een eigen academisch spoor. Achter dit boek gaat een hoogleraar schuil die door studenten zeer gewaardeerd werd in de colleges die hij gaf. Daarbij merk ik wel op dat menig student met schrik in de benen tentamen deed bij Muis. Wie de stof niet goed had bestudeerd, kon maar beter thuisblijven.
Het schemert. Voor ons ligt het strand. Wegstervend klokgelui achter ons ver-raadt dat de stad niet erg ver weg is. Steeds donkerder weerspiegelt het eindeloze water de rode en paarse tinten van de lucht, de uitlopers van de rotsen links en rechts in de verte zijn blauwzwart – straks zullen ze niet meer te zien zijn. Ver voor ons wandelt een gestalte, een man. Aan zijn gang en houding is te zien dat hij loopt te denken. Het machtig schouwspel van kleuren en verten neemt hem in het landschap op alsof hij erbij hoort. Daar verandert zijn gepeins niets aan.
Een van de grootste problemen waarmee de kerk van nu kampt, is hoe de vinger aan de pols te houden. Wat is het dat mensen bezielt en hoe kunnen we genoeg bezieling in de kerkdienst aanbrengen dat mensen zich ertoe aangetrokken voelen zonder dat de authenticiteit van de geloofsverkondi-ging daaronder noemenswaardig lijdt.
