Iedere maand lichten we drie nieuwe boeken uit die het verdienen om gelezen te worden. In juli zijn dat: Onzichtbare onderdrukking van de Catalaanse filosoof Ingrid Guardiola, een heruitgave van Bevrijd je verdriet van Henri Nouwen en Uit de joodse Bijbel van Piet van Midden.

Erik Meganck is een Vlaams filosoof en theoloog die enkele jaren geleden het publieke intellectuele domein bestormde met zijn boek ‘religieus atheïsme’ (2021) waarvoor hij de prijs van het beste spirituele boek ontving. In dat boek maakt hij een rondje langs de velden van grote moderne denkers en vroeg zich af waarom -ondanks al het (post)modernisme- men er niet in slaagde God uit het Westerse denken te bannen. Hij concludeerde dat geen van deze grote denkers ooit de stelling heeft geponeerd dat God simpelweg niet bestaat, maar dat ze vooral gekant waren tegen het richtingloze Westerse metafysische denken.

We hebben het er liever niet over: de hel. Maar Arnold Huijgen, de Theoloog der Nederlanden, schreef er een boek over: Inferno. Daarin biedt Huijgen ons een nieuwe manier van spreken over de hel, want ‘belangrijke theologische tradities schieten daarin tekort.’ Tijdens dit symposium zoekt hij het gesprek met wetenschappers, theologen en kunstenaars over hun ‘heltaal’. Met onder anderen historicus Beatrice de Graaf, theoloog Kees van der Kooi, beeldend kunstenaar Egbert Modderman en schrijver Niña Weijers.

Geïnspireerd door het onderscheid van de filosoof Cornelis Verhoeven tussen ‘uiterlijke’ en ‘innerlijke’ roeping, stelt geestelijk verzorger Annemarieke van der Woude dat de uiterlijke roeping een verbijzondering is van de innerlijke roeping. Maar wat is een innerlijke roeping eigenlijk en kan je die ook weigeren?

Mag de mist neerdalen over het theologische landschap, opdat de hokjes en vakjes verdwijnen? En hoe doe je dat: helderheid wegpoetsen? Die vragen roeren theoloog Jirska van Hooijdonk. Ze zoekt betekenis in de wederzijdsheid van de ontmoeting met de tekst en verliest daarbij graag het overzicht.

Wanneer je iemand vraagt om verstandig te zijn, vraag je diegene om te analyseren wat er aan de hand is en daarnaar te handelen. In de filosofie heet verstandigheid dan ook wel ‘praktische wijsheid’. Dat roept natuurlijk allerlei vragen op, die hoofddocent wijsgerige ethiek Marcel Becker aan de hand van Aristoteles zal beantwoorden. Waarin verschilt praktische wijsheid van theoretische kennis? Hoe verhoudt deze wijsheid zich tot emoties? En kan je verstandigheid ontwikkelen?

‘God is nooit echt verdwenen,’ schrijft de filosoof Erik Meganck tegen het einde van zijn onlangs verschenen boek God: Naar een andere filosofie. ‘Die Naam is zo weerbarstig…’.

In deze aflevering van De theologie podcast gaat Elsbeth in gesprek met Frieda van de Geest. Frieda nodigt ons uit om in onze oordelende samenleving te vertragen en met het hart te kijken naar de medemens. Vanuit de filosofie en wetenschap wordt besproken wat het verschil is tussen kijken en zíén. De lezer wordt uitgenodigd liefdevol naar de wereld te kijken, na te denken over blinde vlekken om uiteindelijke tot verandering te komen en net zo naar de wereld te kijken als Jezus.

Strikt materialisme als verklaringsmodel is niet vol te houden, menen steeds meer wetenschappers. Toch lijkt de invloed van het puur materiële denken nog sterk te leven onder theologen, stelt Fulco Timmers, ook al beweegt de natuurwetenschap een andere richting op. Maar waar leidt de nieuwe interesse voor het immateriële eigenlijk toe? De overtuiging dat er toch ruimte is voor God in de wetenschap?