Religies zijn scholen in wijsheid. Ze onderwijzen het goede leven voor het aangezicht van God. Maar dit onderwijs blijkt ook altijd een zekere dwaasheid in te houden. Door de eeuwen, zo laat Jean-Jacques Suurmond in haar nieuwste bijdrage zien, heeft religieuze dwaasheid mensen uit hun comfortzone (‘bubbel’) gewrikt en zo geopend voor de goddelijke dimensie. Maar wat is deze dwaasheid?

In deze rubriek licht Marleen Hengelaar een kunstwerk uit, dat raakt aan de actualiteit van het kerkelijk jaar. Na Pasen stuurt Jezus zijn leerlingen de wereld in om zijn boodschap verder te brengen. Alle mensen worden opgeroepen ernaar te luisteren, het ter harte te nemen en weer verder te brengen, als gemeenschappen van gelovigen.

Kitty Bouwman is theoloog en geestelijk begeleider, en is als onderzoeker verbonden aan het Titus Brandsma Instituut en het Ruusbroecgenootschap. Zij is gespecialiseerd in het werk van Augustinus (4e eeuw) en Hildegard van Bingen (12e eeuw). Al jaren schrijft ze artikelen over mystiek en spiritualiteit, onder andere op theologie.nl. In haar nieuwste boek verkent ze de symbolische taal van de visoenen, geschriften, brieven en levensbeschrijvingen van Hildegard.

Aandacht loopt als een rode draad door het werk van filosofe en mystica Simone Weil heen. Het is in de fabriek, en daarmee in de rol van arbeider, dat Weil, die zelf uit een gegoede familie kwam, aan den lijve ondervond waarom aandacht niet alleen belangrijk maar zelfs noodzakelijk is. Barbara Zwaan vertelt ons meer over Weils ervaringen in de fabriek en over de gevolgen van deze ervaringen voor Weils mystieke filosofie.

Piekeren over werk, relaties, familie – we doen het allemaal. Heeft mijn leven zin? Doe ik het juiste werk? Ben ik er wel voor mijn vrienden? Waar geloof ik in? Soms voelen we ons eenzaam, vinden we onze richting niet en blijven we in rondjes draaien. Maar dat hoeven we niet alleen te doen. Onze zingevingsexpert Mathieu van Kooten draait sinds deze week vanuit het klooster Nieuw Sion een rondje met je mee. In deze maandelijkse column beantwoordt hij de ‘grote vragen’ waar veel lezers mee rondlopen. Deze week de vraag: ‘Zeggen alle religieuze tradities uiteindelijk hetzelfde?’

Moed is een waagstuk, schreef Paul Tillich, want moed kijkt altijd in de ogen van alles wat het bestaan (het zijn) bedreigt. Je loopt niet weg voor datgene waar je bang voor bent, maar je gaat het aan. Je blijft het bestaan bevestigen door de manier waarop je leeft en keuzes maakt. Maar waar haal je zulke moed vandaan wanneer alle grond onder je voeten is verdwenen? Tillich zelf komt uit bij een uiterste vorm van geloof: absoluut geloof, ontdaan van alle zekerheden.

Aan de start van het nieuwe jaar had Martine Meijers een ontmoeting met ecotheologe, journaliste, voormalig ziekenhuispastor en moeder van vier, Kelly Keasberry (Zaanstad, 1975). Kelly maakt zich sterk voor het bewustzijn dat het aanpakken van de meervoudige ecologische crisis niet begint bij zonnepanelen en consuminderen, maar bij een mentale verandering. Een gesprek met een ontwortelde pelgrim, voor wie verhalen de rode draad zijn.

Er verscheen opnieuw een mooi vormgegeven, doordacht en praktisch boek van de hand van de inmiddels bekende Jezuïet en internetpastor Nikolaas Sintobin (verbonden aan de Krijtberg in Amsterdam). Geïnspireerd door de Ignatiaanse spiritualiteit schreef hij intussen meerdere boeken, waarin hij wegen wijst om mensen in de drukte van het leven te helpen stil te worden tot God. Deze priester is ervan overtuigd, mede uit eigen ervaring, dat het mogelijk is om zó te bidden bij een open bijbel dat het leidt tot ontmoeting met de eeuwige God zelf. Je kunt die weliswaar niet organiseren, maar je kunt wel een weg gaan, die leidt tot grotere openheid en meer ontvankelijkheid. De ontmoeting zelf, het spreken van God tot ons hart, blijft een ‘verrassend godsgeschenk’.

Het chassidisme is in Oost-Europa in de vroege 18e eeuw begonnen met Rabbi Israel Baal Shem Tov, de Meester van de Goede Naam. Het is een mystieke beweging die meer nadruk legt op het enthousiasme in het dienen van HaShem (God) dan op pure kennis en studie van de Geschriften. Intellectuele kennis werd als erg belangrijk beschouwd in de toenmalige Oost-Europese Joodse wereld van de grote en toonaangevende Talmoed geleerde Elijahu ben Shlomo Zalman, de Vilna Gaon – tot frustratie van Joden die om wat voor reden ook niet geleerd waren of konden worden.