Vrijheid en humor kussen elkaar

Kees Posthumus is kerkjournalist, theatermaker en een rasechte verteller. Een van de klassiekers op zijn repertoire is De Bijbel in een uur. In deze voorstelling vertelt hij in een stevig tempo en met humor verschillende Bijbelverhalen, van Genesis tot Pasen. ‘Volgens mij is er iets mis, wanneer je niet kunt lachen om je eigen geloof, je eigen verhalentraditie en je eigen God. Dat heeft niets met spot te maken, al zoek ik wel graag de randjes op. Lachen hoort bij het leven, net als huilen; het zijn twee kanten van dezelfde medaille.’

Joodse traditie

‘Natuurlijk heeft Jezus ook gelachen, net als Mozes, Abraham, Sara en de profeten! De Bijbelschrijvers vertellen de verhalen van mensen. Jezus is mens geworden, met alles wat daarbij hoort, hij heeft dus ook gelachen.

Jezus was een Jood, levend in en vanuit de Joodse cultuur. In zijn omgeving was het gebruikelijk om wijsheden en inzichten te vertellen met een grap, een verrassende invalshoek; ze met een lach en een traan door te vertellen van generatie op generatie.

Een verrassende vraag, een onverwachte wending o feen kwinkslag zet je op een ander been, maakt je aan het lachen. Dat is hoe humor werkt: het geeft licht en lucht in de duisternis -het één kan niet zonder het ander. Humor ontspant, ontwapent en helpt om de waarheid achter de woorden te verstaan.

De Midrasj is een vorm van bijbeluitleg die door joodse Schriftgeleerden wordt beoefend. Rabbijnen zoeken in de verhalen naar nieuwe en actuele betekenissen. Ik probeer bij deze traditie aan te sluiten bij het maken van mijn voorstellingen. In Chassidische verhalen gaat het om de spirituele weg, om het wandelen met God. Het zijn kleurrijke vertellingen die zich uitstekend lenen voor een voorstelling.’

Perspectief van een kind

‘Theater is voor mij een vrijplaats, alles is er mogelijk. Op de planken kan ik zijn wie ik wil, ook Jezus, Abraham of God. Ik kan binnen één verhaal in een enkele minuut transformeren in een ander mens en op uiteenlopende plaatsen en tijden zijn.

Voor mijn hervertelling van het verhaal over het dochtertje van Jaïrus koos ik voor het perspectief van een schoolvriendinnetje. Samen lopen de meisjes elke dag naar school, onderweg doen ze allerlei spelletjes. Ze doen wie het eerste op het schoolplein is, of lopen alleen op de witte tegels en niet op de zwarte, anders ga je dood. Op een dag is het meisje er niet, ze wordt ziek en sterft. Om later door Jezus te worden opgewekt.

Door dit verhaal te spelen vanuit de ogen van een kind voelen kinderen zich meer betrokken. Het wordt een verhaal dat zich afspeelt in het hier en nu, voor hun eigen ogen. Zij voelen wat dit meisje meemaakt.’

Kneden en spelen

Als Kees Posthumus begint te vertellen over zijn werk als verhalenverteller stromen de woorden uit zijn mond. Voor hem zijn de Bijbelverhalen geen onaantastbare grootheden waar niet mee te lachen valt. Kees kneedt en speelt ze, omdat hij de kerngedachte op zijn eigen manier en in eigen woorden over wil brengen. Hij is gelukkig als het publiek moet lachen. Dan weet hij dat zijn verhaal aangekomen is in het hart van zijn publiek.

Voor meer informatie over Kees Posthumus en zijn speelschema: keesposthumus.nl.