In België probeert ‘Go Church’, een Ghanees initiatief dat het welvaartsevangelie uitdraagt, jongeren via love-bombing de kerk in te krijgen. Maar voordat we denken dat wij, ‘gewone christenen’, daar niets mee te maken hebben, poneert universitair docent en predikant Bernd Hirschfeldt dat machtsmisbruik in elke kerk voor komt en dat kerken zichzelf daarom kritisch moeten blijven onderzoeken.

Demonstraties zijn steeds nadrukkelijker aanwezig in het publieke debat. Op straat klinkt een krachtig ‘nee’ tegen onrecht, beleid en maatschappelijke ontwikkelingen. Maar draagt dat protest ook bij aan een vreedzamere samenleving? Universitair docent en predikant Bernd Hirschfeldt zet daar vraagtekens bij. Hoe gerechtvaardigd en goedbedoeld de strijd ook kan zijn, bestaat niet het risico dat tegenover elkaar komen te staan de maatschappelijke verharding juist versterkt?

Sinds kort is er een partij in Nederland die ‘PRO’ heet. PRO is pro van alles: pro rechtvaardigheid, sociaal beleid, noem maar op. Maar wie ‘pro’ is, is natuurlijk ook altijd ‘contra’. De nieuwe naam van deze progressieve partij lijkt me typerend voor de huidige samenleving, die steeds meer uiteenvalt in kampen: voor en tegen, links en rechts, intellectueel en volks, gelovig en ongelovig, stad en platteland. Het hoort bij de politiek, maar de scheiding der geesten heeft inmiddels de samenleving doordesemd. Er lijkt sprake van een nieuwe verzuiling, het clubgevoel is terug van weggeweest.  Wij zijn voor onszelf en tegen die anderen, de tegenpartij. De maatschappij als voetbalwedstrijd.

Een van de mooiste kanten aan het vak van predikant is dat je nooit kan bepalen met wie je in contact zal komen. Dat klinkt misschien wat vreemd. Maar het is een voorrecht om met mensen te kunnen omgaan die je niet zelf hebt uitgekozen, omdat ze precies dezelfde interesses hebben of omdat ze het roerend met je eens zijn. Of omdat je een gemeenschappelijk verleden met elkaar deelt. Dat alles geeft een gevoel van vertrouwelijkheid, maar een nieuwe ontmoeting met een onbekende, iemand die in een heel andere wereld leeft, blijkt vaak veel boeiender te zijn.

Eeuwenlang werd het doen van het kwade gezien als een bewuste keuze. Een keuze om de eigen belangen na te streven, de keuze om rücksichtlos te doen wat geluk of voordeel oplevert. Maar na de Holocaust stelden Joodse denkers de vraag of mensen wel doelbewust het kwade deden. In wiens belang was de Tweede Wereldoorlog geweest? Er leek sprake van een ongeziene vernietigingsdrang, waarbij ook de daders zichzelf in het ongeluk stortten, eerder dan dat ze er beter van werden.

Toon Hermans schreef ooit een liedje waarvan het refrein eindigde met de volgende zinnen:

‘Maar we staan met z’n allen in de file en ze slaan je op je bakkes in de tram. Staat je auto in de stad, wordt je radio gejat, maar we hebben vijfenveertig soorten jam.’

Het liedje gaat over de vrijheid die de moderne consumptiemaatschappij ons belooft. Het is een vrijheid die vooral draait om keuzevrijheid: we hebben ogenschijnlijk oneindig veel mogelijkheden om te doen en te laten wat we willen. Maar, zo dichtte Hermans ironisch, wat betekent die vrijheid als we geconfronteerd worden met vrijheidsinperking, of als geweld, oorlog, haat en demonisering de kop opsteken?

Mensen zijn kleurrijk en verschillend, en dat kom je met name in het ziekenhuis tegen. Iedereen komt er: van jong tot heel oud, van volkse mensen tot hotemetoten, mensen van verschillende afkomst, cultuur en religie. Vaak vertellen ze over hun leven. En wat blijkt? Treinmachinisten, landbouwers en caissières leiden vaak minstens even interessante levens als je op het eerste gezicht zou denken.

De mens is een vurig wezen. In de Bijbel kan die vurigheid leiden tot passie en liefde, maar ook tot jaloezie en fanatisme. Hoe herkennen wij vandaag de zachte gloed van Gods liefde te midden van al dat vuur?

In de rubriek Korte Metten bespiegelen onze columnisten voor u de actualiteit. Elk leven kent uitdagingen, maar bij de pakken neerzitten? Dat stond niet in de vocabulaire van de oma […]