De dubbele loyaliteit van Paulus
In zijn drama Paulus unter den Juden (1926) ensceneert Franz Werfel de laatste ontmoeting tussen Paulus en zijn leraar Gamaliël. Gamaliël zegt dan: ‘Nicht war, mein Kind, wir haben eine Sache zu slichten zwischen Israel und Israel?’ Dat beaamt Paulus. Maar dan voegt Gamaliël er aan toe: ‘Und sie ist wichtiger als die Reiche dieser Welt.’ En Paulus vult aan: ‘Mächtiger als das Reich dieser Welt, Rabbanu!’ Voor minder gaat hij niet. Paulus voert een intern Joodse discussie die de hele wereld beroert. Het probleem daarbij is dat hij verknocht is aan zijn Joodse erfgoed, maar tegelijk onophefbaar verbonden is met de andere, niet-Joodse volken. Met die tweezijdige loyaliteit zet hij zich in voor wereldvrede. Maar op zulke dubbele loyaliteiten zit niemand te wachten en dat maakt hem dus tot vreemdeling. In zijn brief aan de Romeinen demonstreert hij zijn vreemde houding.
