Een ruim hart

Hoe leiden we een leven dat rechtdoet aan God, de ander en onszelf? Wat gebeurt er als we daarin onze grenzen, ons onvermogen kennen?  

Het christendom biedt een bestaan waarin God ons de tijd geeft om te groeien door onze onvolmaaktheden en fouten heen. Dit levert ons een ruim hart op. Als we het kaartenhuis van ons ideale zelfbeeld omgooien, opent zich in ons de ruimte voor het nieuwe leven dat Jezus wilde brengen. Zo verloopt de weg naar de hemel via ons eigen hart. Zelfkennis brengt ons dichter bij onszelf en dichter bij de aarde. Het zet ons met beide benen op de grond. Als we goedmoedig om onszelf kunnen lachen, is het een verademing om met ons om te gaan.

Het leven aanvaarden

Verhalenverteller en theoloog Gottfrid van Eck vergeleek de ware levenskunstenaar eens met een clown. Wij willen graag presteren, applaus ontvangen, maar de clown weet dat je soms een goede verliezer moet kunnen zijn. De clown kijkt niet alleen meewarig naar zijn eigen gestuntel, maar vooral ook met gezonde zelfspot. Hij weet dat fouten bij het leven horen en soms hun eigen charme hebben. De clown kent de tragiek die in niemands leven ontbreekt, gaat niet bij de pakken neerzitten, maar speelt haar uit. Hij aanvaardt het leven zoals het loopt en zegt: ‘Het is zoals het is, het komt zoals het komt.’

Op ooghoogte met de ander

Onze eigen ervaringen helpen ons om met beide benen op de grond te blijven. Maar ook openen ze ons invoelingsvermogen voor anderen. Een metgezel die altijd beter dan ikzelf weet wat goed voor mij is, verlamt me eerder dan dat hij me op de been helpt. Liefde helpt iemand zichzelf te worden, schreef Okke Jager. Het is de kunst om op ooghoogte te blijven met de ander. Ik ben niet meer en niet minder dan hij, en hij is niet groter of kleiner dan ik. Deze houding ontlokt een waardige en waarachtige omgang met elkaar, en helpt ons om niet te snel ons oordeel klaar te hebben.

Terughoudend met oordelen

De kunst van het aanvaarden van de onvolmaaktheid en de fouten van andere mensen bestaat uit het bewustzijn dat die onvolmaaktheid en fouten ook in onszelf zitten. De weg naar de ander wordt gebaand door onze eigen ervaringen van verlangen, pijn en tekortschieten. Wees daarom voorzichtig in je oordeel over anderen, want je oordeel werkt als een boemerang.

Een nieuw begin

Mildheid kan uitlopen op vergeving. Vergeving vormt het tegengestelde van wraak. Als je ‘aan de ketting van de haat’ ligt, blijven de herinneringen aan de pijn die de ander bij jou veroorzaakte, hangen. De dader nestelt zich zo in jou, het slachtoffer. Vergeving kan wat wraak niet kan: je innerlijk vrij maken van de dader. Vergeving komt erop neer dat je je eisen van genoegdoening aan de dader loslaat en zo zijn aanwezigheid verwijdert uit je hart. De misdadiger wordt als het ware losgelaten, vrijgelaten, vrijgesproken door jou als slachtoffer. Zo geef je hem zijn vrijheid terug. Maar je herkrijgt ook je vrijheid. Vergeving geeft de dader de mogelijkheid een nieuw begin te maken, maar vooral ook schenkt zij aan jouzelf de ruimte om een nieuw begin te maken. De ketting waarmee je aan elkaar vastzat, is gebroken.