Praktische theologie

Wat vraagt goede geestelijke begeleiding vandaag? Hoe vind je als geestelijk begeleider richting in jouw werk? Op deze dag verdiepen we ons in deze vragen en oefenen we onze competenties en vaardigheden om zo goed mogelijk bij de tijdsgeest te kunnen aansluiten. Ook ontmoeten we elkaar om onze band onderling te versterken. Een dag waarin een open blik op de samenleving van vandaag èn reflectie op de praktijk van geestelijke begeleiding centraal staan.

Hoe moeten we denken over de verhouding tussen geloof en wetenschap? En hoe over die tussen geloof en filosofie? Deze vragen zijn uiteraard al veelvuldig besproken in de recente en minder recente geschiedenis van de theologie en filosofie. Nu heeft René van Woudenberg, hoogleraar Epistemologie en Metafysica aan de Vrije Universiteit, er een nieuw boek aan gewijd: Een brug naar God. Hoe filosofie en wetenschap ons voeren naar het mysterie (Utrecht, KokBoekencentrum Uitgevers, 2024, pp. 253).

Het boek Een weldadige kracht van Kees van der Kooi is niet af. Hij zegt het zelf, in de epiloog (249). Het kan ook helemaal niet af zijn, omdat het gaat over het Koninkrijk van God dat immers komende is: we zijn nog onderweg. Op weg naar de voleinding bevinden we ons in het krachtenveld van de Geest, maar er zijn ook tegenkrachten. Het verhaal is volop in ontwikkeling, nieuwe hoofdstukken worden geopend. Alleen al dit eschatologische perspectief maakt Een weldadige kracht tot een spannend en belangrijk boek voor iedereen die meer wil begrijpen van het werk van Gods Geest.

Samen groeien in geloof verscheen in 1977, geschreven door de Hongaarse jezuïet Franz Jalics (1927-2021) na een periode van gevangenschap in Buenos Aires. Zijn enige houvast in die periode was het contemplatieve gebed. Vier jaar na zijn overlijden is dit spirituele standaardwerk eindelijk in het Nederlands vertaald. Hoe actueel is deze spirituele klassieker vandaag de dag? Marianne Vonkeman zocht het uit.

Jan Minderhoud heeft zich als theoloog gewaagd aan een studie over gender – een van de grote twistappels in maatschappij en kerk in onze tijd. Wat me meteen positief raakt is de aangename, respectvolle en fijngevoelige toon die hij aanslaat. Minderhoud schrijft vanuit zijn persoonlijke betrokkenheid bij mensen, die op allerlei manieren te maken hebben met het onderwerp. Op geen enkele manier voel ik iets van neerbuigendheid of veroordeling naar wie dan ook. Dat is grote winst in een sterk verhit debat. Minderhoud streeft ernaar recht te doen aan de hoge mate van complexiteit van het onderwerp en daar zo genuanceerd mogelijk over te schrijven. Tegelijkertijd schrijft hij met het verlangen om te onderscheiden wat God ons aanreikt aan waarheid en wijsheid, in wetenschap, schepping en Bijbel.

Zelden heb ik iemand zo intens, diep en als een hedendaagse mysticus horen voorlezen als Frank Deroo. Tijdens de voorstelling van de nieuwe pocketeditie van De Imitatie van Christus van Thomas a Kempis werd de zaal muisstil zodra Frank het woord nam. Ik begrijp zijn passie voor deze eeuwenoude teksten. Ook in mijn beeldhouwatelier ligt het Kempis-boek altijd open. Een kaars brandt ernaast. En telkens wanneer ik erlangs loop, heb ik het gevoel dat er een aanwezigheid is in de historische kerk die ik als werkruimte mag gebruiken.

In dit prachtige koffietafelboek laten de auteurs, Peter van Asselt en Hanneke Maassen,  zien hoe je levensthema’s als verlies, hoop en vrede kunt vormgeven met natuurlijke materialen. De auteurs volgen de seizoenen en zoeken daarbij steeds passende thema’s. Uniek aan dit boek is dat er uitsluitend duurzame materialen worden gebruikt en dat die passen bij de seizoenen.

Grensoverschrijdend gedrag is van alle tijden, en bestaat in Israël. Ruth is nieuw, en voelt zich verantwoordelijk voor het levensonderhoud van haar schoonmoeder en zichzelf. Zij waagt zich op de akker van een boer waar wordt geoogst. Mannen zijn in een wetteloze samenleving als die van Israël haast per definitie een gevaar voor vrouwen. Boaz beschermt haar echter en waarborgt voor haar een veilige werkplek en rechtvaardige verhoudingen.

Migranten gaan een hun onbekende samenleving in. Ze worden als vreemden ervaren, ze hebben te maken met vooroordelen en afkeuring. Dat is onrechtvaardig en belemmert de integratie van de vreemdeling.