Spiritualiteit en mystiek

Weerbaarheid, verzet en overgave: op het eerste gezicht lijken het tegenpolen, maar in werkelijkheid horen ze vaak bij elkaar. In de Joodse geschiedenis vinden we van elk talloze voorbeelden. In deze beeldmeditatie, met een schilderij van Shoshannah Brombacher, worden we uitgenodigd stil te staan bij deze thema’s – juist met Rosh Hashana voor de deur.

Martin Luther King wist wat het betekende om bedreigd te worden. Hij streed voor de gelijkwaardigheid van zwarte burgers, ook al zette hij daarmee zijn leven op het spel. In zijn diepste angstmomenten ontdekte hij dat hij het niet alleen hoefde te doen: Gods stem bemoedigde hem, gaf hem kracht en weerbaarheid. Zo werd hij bekleed met de wapenrusting van God.

Met gemeenteleden praten over hun diepste verlangen, hevige pijn of weggestopte ervaring. Of eigenlijk, nog eerder: hen laten inkeren in zichzelf om dat verlangen en die pijn te vinden en te voelen. Precies dát gebeurde bij het kijken naar schilderijen van Vincent van Gogh. Indalen in de emoties van de schilder, en zo bij de eigen emotie terecht komen. Er was een prachtige leerhuis-serie waar dat kon gebeuren…

Misschien heeft u er al wel eens van gehoord, voor anderen zal het nieuw zijn: in Hattem is ‘De Hezenberg’ te vinden. Een landgoed – waar je heerlijk kunt wandelen! – maar dat zich ook ontwikkelde tot een pastorale-en hulpverleningsplek. Hier volgt een uitgebreide – en uitnodigende! – kennismaking.

Een plek om te zingen voor vrede – in een wereld waar we elke dag van oorlogen horen en zien… Verbindend en hoopgevend moet dat zijn! Sinds een paar jaar organiseert de Duitse componist Helge Burggrabe avonden waar dat kan, en hij schijft er eenvoudige liederen voor. De beweging – want daar gaat het op lijken – komt ook in Nederland op gang. Hier een kennismaking.

In deze rubriek licht Marleen Hengelaar een kunstwerk uit, dat raakt aan de actualiteit van het kerkelijk jaar. We zijn nu in de periode van zomer en herfst, waarin we met de opdracht leven om ‘uit te vliegen’ en Gods goede nieuws te verkondigen.

De diepe rivier (1994) is een diepzinnige roman over de zoektocht naar betekenis, het omgaan met verlies en de grenzen van religie. Via diverse personages laat de Japanse schrijver Shūsaku Endō (1923–1996) zien dat spiritualiteit vele vormen kent, en dat compassie misschien wel de meest fundamentele menselijke waarde is – voorbij dogma’s en doctrines.

Iedereen heeft een schuilplaats nodig. Een plek waar je veilig bent. Ook in woorden kunnen we wonen. Woorden die ons wijzen op wat belangrijk is, wat er echt toe doet.

Verzet ken ik uit de jaren ’80 van de grote landelijke demonstraties, toen honderdduizenden Nederlanders de straat op gingen om te protesteren tegen onder meer de kernbewapening. Later leek het verzet wat verstomd, maar vandaag is het terug van weggeweest: bijvoorbeeld in de demonstraties van Extinction Rebellion en de pro-Palestinademonstraties. Verzet komt weer in beeld, maar hoe zit dat met overgave?