Religieuze systemen met magische trekjes
Wat is magie? Deze vraag proberen wetenschappers al ruim een eeuw op te lossen. Hiervoor maakten zij bijvoorbeeld een indeling tussen drie vormen van menselijk denken en handelen: magie, religie en wetenschap. Via duidelijke criteria dacht men aanvankelijk, door een positivistische visie gedreven, dat deze verschillende gebieden duidelijk van elkaar te onderscheiden waren. De religie met haar aanbidding van hogere machten, de magie die vooral op effectief handelen uit is, maar de verkeerde verbanden legt, en de wetenschap die op basis van empirische waarnemingen en experimenten de ware verbanden tussen oorzaak en gevolg uitlegt. Toch bleek dit model niet productief. Veel religieuze systemen bleken magische trekjes te hebben, magische handelingen bleken soms wel degelijk effectief te zijn maar om andere redenen dan de uitvoerder hiervan dacht en niet alles wat onder het predikaat ‘wetenschap’ wordt verkocht is voor 100 procent experimenteel bewezen of te bewijzen. Na de revolutie die de quantummechanica teweegbracht in de natuurwetenschappen weten wij allen dat de pretenties van de wetenschap een stuk zijn geslonken, vergeleken met die van de negentiende eeuw.
