Het gaat in de liturgie van de opeenvolgende paaszondagen heel snel. Binnen drie zondagen keren we van de opstanding en de verschijningen terug naar: ‘Hoe is dit zo gekomen?’ Er valt dus wel wat uit te leggen. Daarvoor moeten we terug naar af. Er zal opening van zaken gegeven moeten worden. Wie kan dat beter dan de Opgestane zelf? Je kunt zeggen dat Hij ‘die de hel is doorgegaan’ en de deuren van het dodenrijk heeft opengebroken, de aangewezen persoon is om zich nader te verklaren. ‘Ik ben de deur.’

De meeste exegeten zijn het er wel over eens dat Johannes 21 een latere toevoeging is. De vraag is dan: Wat wordt hier inhoudelijk toegevoegd aan het vorige hoofdstuk? In welke lacune wordt hier voorzien?

Met de herdenking van de verrijzenis van Christus vieren we de kern van het christelijke geloof. De lezingen van de Paasnacht bieden diverse reflecties en duidingen bij dit gebeuren.

Op Goede Vrijdag lezen we in de kerk al generaties lang vaste perikopen uit de Tora, de profeten, de epistels en het evangelie. We voegen er geen nieuwe mensenwoorden aan toe. Zo laten we ons door de Schrift in de laatste uren van Jezus treffen en ontroeren in ons eigen hart.

Het is opvallend dat waar de synoptici bij de beschrijving van het laatste avondmaal vertellen over het breken van het brood en het delen van de beker, de evangelist Johannes het delen van brood en beker niet eens noemt. In plaats daarvan voegt Johannes hier het verhaal in van de voetwassing door Jezus. Wat kan de betekenis zijn van deze opvallende keuze van Johannes?

Het woord ‘gezalfde’ (Gr.: christos, Hebr.: masjiach) wordt niet genoemd in het verhaal van de intocht in Jeruzalem. Toch wijst alles erop, dat hier de gezalfde van Israël de stad Jeruzalem binnenkomt. Jezus zit niet hoog te paard, maar op een ezel en een ezelsjong. Zo wordt de profetie van de profeet Zacharia (9,9-10) vervuld. Die profetie roept herinneringen op aan Salomo, de eerste gezalfde zoon van David (1 Kon. 1,33.38.44), maar ook aan Absalom, die juist wel met wagens en paarden de stad binnenkwam (2 Sam. 15,1).

Jezus is onderweg van Jeruzalem naar Galilea. Moe en dorstend naar mensen die bereid zijn om hun hart te openen rust Hij uit bij de put van Jakob in Sichar, de plaats waar ooit de twaalf stammen bijeenkwamen voor een verbondsvernieuwing (Joz. 24). Verbond en verbondsvernieuwing hangen in de lucht. Jezus is ter bruiloft geweest, heeft met Nicodemus gepraat over opnieuw geboren worden en is door Johannes de Doper aangemerkt als de bruidegom die voor zijn bruid gekomen is.

Leg Exodus 22,25vv. (het verbod om iemand een mantel voorgoed af te nemen) naast Matteüs 5,40 (de bereidheid om zelfs je bovenkleed vrijwillig af te staan) en je voelt meteen aan waar Jezus met de Tora op uit is. In de ethiek van de Bergrede ligt de uitnodiging om ongebaande wegen te gaan en om vanuit een ongebruikelijke kijk op mensen hen anders dan binnen voor de hand liggende kaders en wetmatigheden te benaderen. Weerloze liefde staat centraal.

Nu ik dit schrijf, Palmzondag 2022, hebben we net het grootse en altijd weer indrukwekkende passieverhaal van Lucas in de kerk gehoord. De langste evangelielezing van het jaar. Vandaag, acht dagen na het feest van de geboorte van de Messias Jezus, horen we het kortste evangelie van het jaar: één vers, opnieuw naar Lucas’ beschrijving. Het Woord van de Heer hoeft niet lang te zijn om toch vol zeggingskracht te kunnen verkondigen. Zo wordt elk Nieuwjaar in deze wereldtijd getekend met de naam van een acht dagen oud kind.