Je eigen boek in handen hebben – het is een mooi moment voor iedere auteur. Maar daar gaat vaak heel wat aan vooraf: late uurtjes, veel lezen, gepeins en gepieker, schrappen en herschrijven. Waar halen auteurs hun inspiratie vandaan, hoe ziet hun werkweek eruit en wat als het schrijven niet lukt? Deze keer schuiven we aan de schrijftafel van Daniël De Waele en horen meer over het proces achter zijn nieuwe boek Wat er na dit leven komt.

Het wemelt van de culturele beelden over de hel. Maar hoe wordt in het Oude en Nieuwe Testament gesproken over de hel? Theoloog Eli Stok analyseert helletaal in de Bijbel: she’ol, ge(h)enna, de buitenste duisternis, hades en abyssos. Wat betekenen deze woorden, hoe zijn ze vertaald en welke beelden roepen ze op van de hel?

Timothy Jones kreeg op een dag een uitnodiging om een gemeenschap van zwaar gehandicapte mensen te bezoeken. Hier was Henri de laatste jaren van zijn leven pastor geweest. Hij nam de uitnodiging aan en leerde daar veel over het leven van Henri. Henri zegt: Als mensen intens leven met God dan is er heel veel mogelijk.

We hebben het er liever niet over: de hel. Maar Arnold Huijgen, de Theoloog der Nederlanden, schreef er een boek over: Inferno. Daarin biedt Huijgen ons een nieuwe manier van spreken over de hel, want ‘belangrijke theologische tradities schieten daarin tekort.’ Tijdens dit symposium zoekt hij het gesprek met wetenschappers, theologen en kunstenaars over hun ‘heltaal’. Met onder anderen historicus Beatrice de Graaf, theoloog Kees van der Kooi, beeldend kunstenaar Egbert Modderman en schrijver Niña Weijers.

Deze zomer verschijnt een heruitgave van de klassieker Bevrijd je verdriet van Henri Nouwen. Een tijdloos boek dat al vele mensen heeft gesteund in hun rouwproces. In vijf stappen begeleidt Nouwen de lezer door moeilijke tijden. Lees hieronder de inleiding.

Ze deed de gordijnen niet meer open. Haar vrouw was die week begraven. Midden in hun actieve en liefdevolle leven was zij zomaar gestorven. Een hartinfarct. Er was niets voor haar te doen geweest. Iedereen had er machteloos omheen gestaan toen zij haar vrouw, haar dode vrouw, in haar armen had genomen en het had uitgeschreeuwd.

Mensen die niet meer willen leven, krijgen niet zomaar euthanasie. Er zijn strenge eisen waaraan moet worden voldaan, voordat het eigen leven bewust gestopt kan worden. Maar als een euthanasieverzoek wordt afgewezen, is de wens om te sterven vaak niet verdwenen. Soms kiezen mensen dan voor ‘de autonome dood’, een zelfgeorganiseerd levenseinde. Hoe is dit voor nabestaanden? Krina Huisman deed er onderzoek naar en schreef het boek Nabestaan. Leven na de autonome dood. Redacteur Maartje Amelink ging met haar in gesprek.

AI zo lang als er mensen bestaan, gaan ze ook dood. Het zou dus moeten wennen, maar dat is niet zo. En daar zijn wel wat redenen voor: onze herinnering reikt niet tot de eerste mens; voor eenieder is er altijd een eerste betreurde dode in zijn of haar leven. Daarbij is de dood geen optelsom van steeds en altijd hetzelfde. Sterft er iemand, dan nemen we afscheid van een persoon zoals er nooit eerder een geweest is, en ook nooit meer een zal zijn. Vervelend is ook dat de dood zo veel gezichten heeft. Mensen kunnen vreselijk sterven, maar ook heel mooi. Veel te jong, en ja, soms ook te laat. In verzet, maar ook in overgave. Overvallen, maar ook voorbereid. Zinloos, maar ook zinvol.

Als je op bezoek gaat bij mensen die rouwen om een ingrijpend verlies kun je je onzeker en machteloos voelen. Met welke emoties of reacties kun je te maken krijgen? Hoe kun je er ‘gewoon voor ze zijn’ zonder dat het leeg of ongemakkelijk voelt? Wat doe je als iemand niet gemakkelijk praat? Op deze en meer vragen gaat dit artikel in.