De Canadese dichter en zanger Leonard Cohen (1934-2016) was 78 jaar toen hij het lied Going home schreef en zong. Het staat op het album Old Ideas uit 2012. Op […]

‘Toen sprak de Heer tot u vanuit het vuur. U hoorde een stem spreken, maar een gedaante zag u niet: er was alleen die stem’ (Deut. 4,12-13). Het tot klank gekomen woord staat aan het begin van de schepping. Wanneer de Godservaring via klanken mogelijk is, is van belang om ‘voorzichtig’ om te gaan met klanken in de liturgie. Welke klanken maken het mogelijk om tot een Godservaring te komen? En hoe kunnen mensen iets ervaren van Gods Stem in de klanken tijdens een liturgieviering?

Waken, het lijkt niet meer van deze tijd. Want waken is wachten en dat doen we niet graag. We zijn ingesteld geraakt op snelheid en efficiëntie, terwijl waakzaam wachten om […]

Op de drempel van dit nieuwe jaar ben ik een paar dagen te gast bij Lode van Hecke, vader-abt van de trappisten van Orval, dat bijzondere klooster in de driehoek tussen Frankrijk, Luxemburg en België. Hij vertelt me wat hem is overkomen tijdens zijn eerste jaren in de abdij. Hij is dan ziekenbroeder en waakt bij een monnik die eerbiedwaardige taken heeft gehad in de orde en op de dood wacht. Deze stervende broeder vertelt Lode: ‘De essentie van leven is doen wat je doet, in liefde. Om meer gaat het niet. Doe wat je opdracht is. Soms is dat alleen maar aanwezig zijn, soms ook luisteren en een andere keer de helpende hand bieden. Als het maar in liefde gebeurt, onbaatzuchtige liefde voor de ander. Want dan geef je leven door, dan ben je vruchtbaar’. Lode van Hecke waakt op dat moment bij deze stervende monnik en beseft dat hij raakt aan het wezen van het leven, want hij geeft zich aan de ander. In onbaatzuchtige liefde, zonder de verwachting daar wat voor terug te krijgen.

Waarom ‘een duik’ in de theologie van Van Ruler? Van Ruler gebruikt in zijn theologiseren vaak uitdrukkingen met beweging. Denk maar aan de volgende expressies: Het beeld van een duikplank […]

Toen Dietrich Bonhoeffer als veertienjarige jongen besloten had predikant te worden, vertelde hij dat onbevangen aan zijn familie. Zijn oudere broers reageerden daar kritisch op. De kerk is een kleinburgerlijke, saaie en uiterst zwakke organisatie, vonden zij. ‘Dan zal ik die kerk hervormen’, zei de jonge Dietrich vastberaden. En aan dat voornemen heeft hij zich gehouden. Daarbij liet hij zich door Luther inspireren. Kick Bras beschrijft hoe dat in zijn werk ging.

Op dit moment telt Nederland zo’n zestig pioniersplekken. Dat zijn protestantse projecten die beogen de Bijbelse boodschap in nieuwe vormen aan te bieden aan een breed publiek. De verschillende pioniersplekken zijn heel divers. Men heeft met elkaar digitaal contact en twee keer per jaar een gezamenlijke training. Eén van die pioniersplekken is de voormalige Lutherse gemeente van Amersfoort met ds. Diederiek van Loo. Wij stelden haar enkele vragen.

In 1932 riep Reinhold Tadden von Trieglaff een vergadering van protestantse gemeenten in Pommeren bijeen. Het ging om de plaats van de christenen en het evangelie in een verander-de samenleving. Er kwamen 20.000 mensen. Tadden von Trieglaff was nadien lid van de christelijke ver-zetsbeweging, de Bekennende Kirche. Ilona Fritz beschrijft in grote lijnen hoe het verder ging en gaat…

In dit hervormingsnummer willen we ook aandacht besteden aan hernieuwing binnen een oude traditie. Jonge loot op oude stam. Hélène Leijendekkers vertelt.

Alleen God schept uit het niets. Wij mensen maken van iets iets anders. We hergebruiken elementen die beproefd zijn en die hun bestaansrecht hebben bewezen. Hervorming mikt op verfrissing, terug naar de bronnen, stof eraf, verder in de oorspronkelijke richting. Hoe is dat met het religieuze leven? In Nederland zien we veel kloosters sluiten.