‘Juist die delen van het lichaam die het zwakst lijken, zijn het meest noodzakelijk,’ schrijft Paulus in 1 Korintiërs 12 – in zijn prachtige metafoor van de kerk als lichaam. Hoe kunnen we als kerk anno 2023 het zwakke, krimpende en kleine koesteren en als een spiegel voor de hele kerk laten zijn?

Dat er delen van de bevolking zijn die onderdrukking meemaken, of hebben meegemaakt, is niks nieuws vandaag de dag. Het publieke discours over onderdrukking stipt onder andere thematiek aan rondom racisme, het slavernijverleden, man-vrouwverhoudingen, de LHBTQIA+-gemeenschap of moderne slavernij. De stemmen die zo lang verstomd werden, worden mondjesmaat gehoord – althans, er wordt veel gesproken en geschreven over groepen die onrecht is en wordt aangedaan.

Hoe lees je als je leest? Bijvoorbeeld een stukje uit de Bijbel, of een andere spirituele tekst? Mijn kennismaking met Lectio Divina leerde me hoeveel verschil dat uitmaakt. Lectio Divina wordt al vijftienhonderd jaar beoefend in contemplatieve kloosters. Lezen is daar vanouds een vast onderdeel van het dagprogramma van de kloosterlingen, naast de gezamenlijke getijdengebeden en het werk. Het hele dagprogramma, ingebed in stilte, is erop gericht de kloosterling te helpen in zijn of haar weg met God, een weg van omvorming.

Het kwam voor mij als een schok om te lezen dat de 94-jarige, Tsjechische auteur Milan Kundera op 11 juli is overleden. Naast dat zijn romans een genot zijn om te lezen, zijn zijn inzichten regelmatig een grote inspiratiebron voor me geweest. Meer dan eens heb ik citaten meegenomen in mijn preken en schrijven, dus ik deel graag een aantal pareltjes ter ere van deze fantastische auteur.

De Taramuhara uit de Koperkloof zijn een volk van superatleten. In directe confrontaties met de Noord-Amerikaanse ultra-loopelite frustreren zij hun hypermodern uitgeruste tegenstanders tot op het bot, door wedstrijden over honderdzestig kilometer of meer op blote voeten, breed lachend en okselfris te winnen. Nadat zij onderweg uitgebreid de tijd hebben genomen om een pijpje te roken, welteverstaan.

Beweging is een constante in de natuur: blaadjes ontspruiten, takken groeien, cellen vernieuwen zich. Planten, dieren en mensen sterven en worden voedsel voor nieuw leven. De natuur past zich aan in een permanent veranderend milieu. Een bos waarin niets nieuws groeit, is dood.

Eens in de twee weken komt de groep bij elkaar in een zaaltje bij de kerk. De stoelen staan in een kring, in het midden brandt een kaars. Het is stil. Roerloos zitten de aanwezigen, de ogen gesloten of gericht op het vlammetje. Zou je de deelnemers vragen naar hun ervaringen in de meditatiegroep, dan kun je twee verschillende soorten antwoorden verwachten. Aan de ene kant vertellen ze hoe moeilijk het is om stil te zijn bij hun eigen innerlijke onrust, aan de andere kant hoe heilzaam en betekenisvol meditatie voor hen is. Wat is meditatie eigenlijk?

Jaren geleden liep ik als tiener voor lange tijd rond met een stoffen bandje om mijn arm, met daarop de letters ‘W.W.J.D.’, oftewel: What Would Jesus Do? En ik was zeker niet de enige met dit armbandje. In mijn herinnering was het in die tijd een soort hype onder christelijke jongeren. Ook een bijbehorend boekje met de titel Wat zou Jezus doen? had ik op de plank staan. Wat is er met deze bandjes gebeurd? Is de vraag haar waarde verloren?

In de tijd dat ik diende als voorganger in Aalst werd ik jaarlijks door verschillende scholen gevraagd of ik scholieren wilde ontvangen om hen iets te vertellen over het protestants-christelijk geloof. Op een van die dagen dat mijn kerk vol zat met voornamelijk ongeïnteresseerde tieners, kwam de vraag naar voren die bijna elke groep stelde: “Hebben jullie ook vrouwelijke priesters?” Ditmaal was het echter een vraag met een hele andere lading.