Je komt de dood in november op nagenoeg iedere straathoek tegen; of het nu met het griezelige Halloween is, of tijdens herdenkingen met Allerzielen en Eeuwigheidszondag. Best apart, want over het algemeen zijn we behoorlijk geneigd de dood ver van ons leven te houden. Is dat misschien niet zo goed idee?

Veel mensen zijn zich niet bewust van hun filosofische processen omdat filosofie meestal erg nauw wordt gedefinieerd. Zo is in de klassieke filosofie het werk van Aristoteles, Plato en anderen tot een populair referentiepunt geworden. Dit gaat vaak ten koste van andere denkwijzen die onze wereld en ons dagelijks leven vormgeven.

In de binnensteden duiken de felgekleurde windjacks van politieke partijen op. Bij mooi weer kan er zelfs een landelijk kopstuk met een hoopvolle blik en een hand vol folders op je af stappen, bedelend om de gunst van je stem. Ze zullen je misschien ook nog wel uitleggen waarom die ánder toch zeker niet aan de knoppen van de samenleving moet dragen. Maar waarom willen we eigenlijk zo graag leiders? Een oude Bijbelse parabel werpt een frisse blik op de verkiezingen.

Wat is vrijheid? En op welke manier worden wij echt een vrij mens? Het zijn twee vragen die ik mijzelf de afgelopen dagen op mijn vakantie in Hong Kong en Taiwan onafgebroken stel. Dat ik met deze vraag bezig ben, heeft twee redenen. Allereerst zijn mijn man en ik na jaren weer op bezoek bij onze (schoon)familie die in Hong Kong woont. Daarnaast zijn we uitgenodigd voor een rondleiding in een van de grootste universiteiten van Hong Kong door studentenpastor Ivy. De verhalen van familie en Ivy zitten we me niet in de koude kleren.’

Weet jij nog hoe de grond er in je omgeving uitzag toen je opgroeide? Waar ik ben opgegroeid, in Malawi, was de grond meestal rood of bruin of iets daartussenin. Ik heb lang gedacht dat alle grond in de wereld die kleuren had. Daarom waren er dingen die ik als ‘normaal’ beschouwde. Ik verwachtte bijvoorbeeld dat modder overal ter wereld rood of bruin was en dat je overal ter wereld, als je naar de grond keek, ook stof zou zien.

Studenten proppen zich al weken in overvolle treinen, werkend Nederland sluit aan in Teams-overleg of de file. Tussen hen zijn jongeren die in een zinderend Lissabon paus Franciscus hoorden over een kerk voor iedereen, of die het Sint Pietersplein vulden met een indrukwekkend Taizé-gebed. Deze jeugd heeft niet de toekomst… zij máákt de toekomst, met de zegen van paus Franciscus.

Goede theologie houdt het in de ggz. En de diepte van de ervaringen van mensen met psychische problemen is onmisbaar om de diepste noties van de theologie te verstaan. Tweerichtingsverkeer dus, en alle reden om in kerk en theologie het gesprek aan te gaan met hen die worstelen met angst en wanhoop, verlatenheid en leegte.

“Tijdens de jaarlijkse rommelmarkt van onze kerk, sta ik naast onze ‘telefooncel van hoop’ met mijn mond vol tanden. In plat Amsterdams krijg ik net te horen dat de kerk dood is: “Hoezo hoop?” Binnen enkele seconden schiet iedere denkbare gedachte door mijn hoofd, en al zou ik anders willen, uiteindelijk voel ik me er vrij hopeloos van. Is de kerk aan het sterven?”

Eén van de basisvaardigheden voor een spreker is het ontwikkelen van een effectief creatief proces. Natuurlijk is het proces van de totstandkoming van een preek een diep geestelijk proces, maar het is ook een creatief proces. God, de grote creator, heeft ons creatieve vermogens gegeven om iets nieuws te creëren. Elke spreker zou dan ook vertrouwd moeten zijn met het eigen creatieve proces. Maar hoe werkt dat dan?