‘Ach, de trouwe stad is een hoer geworden’ (Jes. 1,21). ‘Er staat geschreven: “Mijn huis moet een huis van gebed zijn,” maar jullie hebben er een rovershol van gemaakt!’ (Luc. 19,46). Beide lezingen tekenen een schril contrast tussen wat Jeruzalem en tempel hadden kunnen zijn en de feitelijke praktijk. Als vanzelf gaan de gedachten naar de kerk. Leven we overeenkomstig onze roeping? Hoe oordeelt God over ons? Hoe reageert Hij op onze onzuiverheid?

Let us dream – the path to a better future, zo heet een boek van paus Franciscus. De profeet Jeremia wil mensen juist uit de droom helpen, in Gods grimmige realiteit. En onze Heer Jezus Christus wil dat onze ogen opengaan voor de kairos van zijn aanwezigheid; dat we deze tijd weten te duiden.

Waken is vechten tegen de slaap. Koffiedrinken, nootjes kauwen, frisse lucht inademen, voortdurend aan het werk zijn tegen die geweldloze, maar zeer opdringerige vijand van de slaap. Het is onze veeleisende roeping als gelovigen. Laat deze wereld je niet bedwelmen. Laat de continue branding van de actualiteit je niet in slaap brengen. Blijf de ware wereld verwachten, die deze wereld zal laten verdwijnen als een droom na het ontwaken.

‘Jezus weende’ – het is de kortste en misschien ook de krachtigste Bijbeltekst. We zien in Johannes 11 de emoties van Jezus.

‘Heer, als U hier geweest was…’. ‘Heer, ik geloof dat U de Messias bent’. Twee zinnetjes:
verwijt en geloof gaan bij Marta hand in hand.

In Lucas 4 maakt onze Heer en Redder Jezus Christus het onmogelijk om enkel zijn sympathisant of bewonderaar te zijn. De middenweg tussen verachting en aanbidding sluit Hij af. Conflictmijdend kun je Hem in ieder geval niet noemen. Hij is gekomen ‘opdat de gezindheid van vele harten openbaar zal worden’ (2:35). Steeds weer staan we voor de keuze: of Jezus uit onze wereld verdrijven, of Hem aanbidden. De gematigde tussenpositie blijkt onhoudbaar.

Misschien wel het belangrijkste woordje uit de schriftlezingen: ‘vandaag’ (Lucas 4:21). Niet het onbereikbare verleden waar je weemoedig op terugblikt. Niet de gedroomde toekomst van je goede voornemens. Vandaag: het heden der genade. Vandaag kan alles anders worden. Vandaag kan het genadejaar van de Heer beginnen. Daar mikt de liturgie op. We laten onze verglijdende ‘al-tijd’ aanraken door het goddelijke heden der genade.

Water is het thema van deze zondag. Niet water zonder meer. Levend water, water dat leeft en laat leven. Leven dat zichzelf mededeelt. Stromend, borrelend, murmelend water. Niet het doodstille water in de regenton, in de poel, in de Dode Zee. Dat is symbool voor leven dat zichzelf wil behouden. Daarover gaat het nu niet. Het gaat over de ‘Geest die Heer is en die levend maakt’, en die ook ons tot mensen wil maken ‘van wie wat uitgaat’. Levendige mensen die leven doorgeven.

Voor Petrus is het duidelijk: er is voor Jezus geen alternatief. ‘Tot wie zou ik anders gaan?’ Maar deze wereld biedt wel alternatieven aan. In de eerste lezing is het de Baäl. In de tweede is het de gnostiek. In de derde lezing het jodendom. In al deze gevallen verlies je ‘iets’, namelijk de incarnatie. En daarmee ook onze deelname aan Gods eigen leven, het eeuwige leven. God en mens blijven dan welwillende vreemden voor elkaar.