Goed nieuws ruikt naar zweet en schapen

Na de geboorte van een baby volgt vaak kraambezoek. In Lucas 2 lezen we hoe de herders als eersten hoorden over de geboorte van Jezus. Ze gingen meteen op weg, en vonden Maria, Jozef en het kind dat in de voederbak lag. Een herder vertelt over zijn werk, en over die ene nacht waarin de engelen zongen.

Over naamsbekendheid hebben wij niet te klagen. Op iconen en schilderingen, in oratoria en kerstliederen zijn we te vinden. Opgeteld kunnen we concurreren met het ‘grote hemelse leger’ van de kerstnacht. Als kinderen in het kerstspel geen Jozef of Maria mochten zijn, kon er altijd nog een herder bij. Herder zijn werd door mijn kinderen altijd wel als tweede keus ervaren. Dat is trouwens niet zo erg als de reputatie die ons in latere rabbijnse geschriften wordt aangewreven, waarin we op één lijn gesteld worden met bandieten, bedriegers en tollenaars. In menige preek is dat braaf nagepraat, om zo des te meer de genade te laten schitteren van God, die zulke lieden als eersten op kraamvisite nodigt.

Herders

Lucas had waarschijnlijk een ander motief om over ons werk in die velden van Efrata te vertellen. De velden waar de jonge David leerde de kudde te bewaken en bijeen te houden. Ja, hij redde zijn dieren ‘uit de muil van beer en leeuw’, zo wordt er verteld. Omdat David stond voor zijn kudde, maakte de Eeuwige hem herder over het volk Israël. ‘Herder’ is niet alleen in Israël, maar ook bij omringende volken aanduiding voor het dragen van grote verantwoordelijkheid. Lucas vertelt niet voor niets dat wij ons werk niet ver van Betlehem, de stad van David, verrichtten.

Wij zorgen dat er wol is om de prachtige gebedsmantel met kwastjes te maken, en voor de offerdienst in de tempel kunnen onze dieren niet gemist worden. Herder zijn is pittig werk; dag en nacht waken we over de kudde. Armoedzaaiers zijn we niet, schapen houden vraagt een investering. Kleine middenstand zou je ons kunnen noemen, gewone hardwerkende Palestijnen.

Dit zal het teken zijn

Het was een heel gewone nacht. We warmden ons bij een vuur. Het leek wel of de vlammen ineens naar de hemel reikten. Iemand vertelde over alle vreemdelingen die in Betlehem onderdak zoeken vanwege de volkstelling en dan… zijn daar woorden voor?

‘Vuur. God van Abraham, God van Isaak, God van Jakob, niet van filosofen en geleerden. Zekerheid, zekerheid; gevoel, vreugde, vrede. God van Jezus Christus’. Dit zijn woorden die Blaise Pascal pas eeuwen later zou schrijven, maar zo was het ongeveer.

In het stralende licht dat ons omgaf, klonk een stem: ‘Wees niet bang, goed nieuws kom ik jullie brengen!’ ‘Alle mensen zullen hun vreugde niet op kunnen.’

Wij waren de eersten die hoorden van de geboorte van de Messias. Waarom? Misschien komen alleen dichters daar enigszins bij in de buurt: ‘omdat er een Lam en een Herder kwam’.

Het teken van Gods bemoeienis is een kind in een voederbak, in een doek gewikkeld. Zoals Lucas het vertelt, ritselen verhalen en profetenwoorden mee. Goed om dat ook te horen, maar voor ons ging er even niets boven de hemelse lofzang waarin we werden ondergedompeld.

‘Vrede op aarde’! Toen dat gezongen werd, beseften we pas goed dat de Pax Romana, de opgelegde, gewapende ‘vrede’ van keizer Augustus, niet heeft gebracht wat de propaganda ons wilde doen geloven. Vrede, in stand gehouden met keizerlijke decreten en de ijzeren vuist van de legioenen van Rome.

De woorden bewaren

Toen de hemelse legioenen God lof gezongen hadden, haastten we ons naar het vredeskind. We wilden met eigen ogen het woord zien. Zo heeft Lucas dat echt verteld, want wat de Eeuwige spreekt, gebeurt onder ons. Het werd een bijzondere kraamvisite. Toen we de zuigeling zagen, konden we niet verzwijgen wat ons bewogen had te komen. De hemel geopend, goed nieuws in de nacht, een kind van vrede!

Maria heeft ons gehoord en die woorden bewaard. Ze heeft ze nog nodig gehad later.

En wij gingen terug naar onze kudde. Ik zie ons nog buiten adem door Betlehem rennen, gepromoveerd tot goed-nieuws-mensen. Goed nieuws ruikt naar zweet, schapen en herwonnen zelfvertrouwen. Als we dat maar niet kwijt raken nu Betlehem achter ons ligt.