Spiritualiteit en mystiek

De veertigdagentijd is een periode van bezinning, vasten en spiritualiteit, waarin veel mensen bewust stilstaan bij hun innerlijke groei en geloofsbeleving. Het is een tijd van inkeer, voorbereiding en verdieping, waarin boeken een waardevolle bron van inspiratie kunnen zijn. In deze lijst van negen boeken vind je werken die je helpen om stil te staan bij de essentie van vasten, de kracht van bezinning en de spirituele reis die deze periode met zich meebrengt. Of je nu op zoek bent naar theologische inzichten, praktische begeleiding of meditatieve teksten, deze boeken bieden houvast en inspiratie voor een betekenisvolle veertigdagentijd.

Neely Kok schrijft een handreiking over moed in het dagelijks leven. Ze begint met de vraag wat moedig zijn eigenlijk is en wat het betekent als je de moed niet opbrengt of verliest. Daarna belicht ze voor elke dag van de week een mogelijkheid om moed te beoefenen, aan de hand van dagelijkse ervaringen, die als voorbeelden kunnen dienen en aan het denken kunnen zetten. Het gaat om geestelijke en lichamelijke oefeningen die de weerbaarheid en moed versterken.

Piekeren over werk, relaties, familie – we doen het allemaal. Heeft mijn leven zin? Doe ik het juiste werk? Ben ik er wel voor mijn vrienden? Waar geloof ik in? Soms voelen we ons eenzaam, vinden we onze richting niet en blijven we in rondjes draaien. Maar dat hoeven we niet alleen te doen. Onze zingevingsexpert Mathieu van Kooten draait sinds deze week vanuit het klooster Nieuw Sion een rondje met je mee. In deze maandelijkse column beantwoordt hij de ‘grote vragen’ waar veel lezers mee rondlopen. Deze week de vraag: ‘Hebben goede voornemens zin in een onvoorspelbare wereld?’

Is hoop naïef of juist wijs? Gaat hoop altijd samen met optimisme? En moeten we per se hoopvol zijn? Geestelijk begeleider Jan Venderbos las het boek Hoop van historicus Philipp Blom en Hoopvol pessimisme van filosoof Mara van der Lugt. Hij leert dat er moed nodig is om hoopvol te blijven en dat er naast greenwashing ook zoiets als hopewashing bestaat.

Moed is een waagstuk, schreef Paul Tillich, want moed kijkt altijd in de ogen van alles wat het bestaan (het zijn) bedreigt. Je loopt niet weg voor datgene waar je bang voor bent, maar je gaat het aan. Je blijft het bestaan bevestigen door de manier waarop je leeft en keuzes maakt. Maar waar haal je zulke moed vandaan wanneer alle grond onder je voeten is verdwenen? Tillich zelf komt uit bij een uiterste vorm van geloof: absoluut geloof, ontdaan van alle zekerheden.

Met wie voer je liever een pastoraal gesprek? Met een oude of jonge predikant, pastor, ouderling? Soms zegt leeftijd iets over ervaring en kunde. Gemiddeld genomen heeft een oudere meer meegemaakt. Toch kun je je vergissen: iemand die oud is, heeft een hogere leeftijd, maar dat zegt niet alles over het resultaat van het gesprek. Een jongere kan onbevangen vragen stellen, simpelweg omdat die bepaalde dingen nog niet kan weten. Die onbevangenheid kan ook heel prettig zijn.

In zijn nieuwe boek ‘De ziel van het brein’ duikt hersenwetenschapper André Aleman in de intrigerende relatie tussen geloof en neurowetenschap. Wat blijkt? Religie en spiritualiteit hebben daadwerkelijk invloed op onze hersenen. In dit artikel ontdek je vijf wetenschappelijke inzichten uit Alemans boek over het brein en religie die je waarschijnlijk nog niet kende.

Het chassidisme is in Oost-Europa in de vroege 18e eeuw begonnen met Rabbi Israel Baal Shem Tov, de Meester van de Goede Naam. Het is een mystieke beweging die meer nadruk legt op het enthousiasme in het dienen van HaShem (God) dan op pure kennis en studie van de Geschriften. Intellectuele kennis werd als erg belangrijk beschouwd in de toenmalige Oost-Europese Joodse wereld van de grote en toonaangevende Talmoed geleerde Elijahu ben Shlomo Zalman, de Vilna Gaon – tot frustratie van Joden die om wat voor reden ook niet geleerd waren of konden worden.

Hoop doet leven: iedereen kent die uitdrukking wel. Wie hoop heeft, heeft uitzicht. Uitzicht op iets wat er nu nog niet is, maar in de toekomst misschien komt. Wie hoopvol is, heeft er vertrouwen in dat dat toekomstige zich op enig moment zal aandienen. Hij of zij verlangt ernaar en leeft uit dat verlangen. Hoop is een belangrijke bron van energie. De vraag is wel, waar die energie op gericht is. Wat is nu eigenlijk het ‘object’ van de hoop? Hoop je op succes, een geslaagd resultaat of een goede afloop? Maar wat bepaalt of iets geslaagd of goed is?