Mystiek dagboek dat ontroert, alsof God zelf ook jou aanraakt

Recensie van Ik mis je terwijl je bij me bent. Mystiek dagboek van een dominee door Marianne Vonkeman. ‘In dit boek is met grote eerlijkheid in prachtige taal en beelden de weg beschreven die de Eeuwige kan gaan met iemand die de aanraking voelt en aandurft.’

Bij het lezen van dit mystieke dagboek van Marianne Vonkeman moest ik denken aan wat ik een chirurg ooit hoorde vertellen. Hij had in zijn opleiding goed het model van het menselijk lichaam bestudeerd. Daarop waren de zuurstofrijke aderen rood en de zuurstofarme blauw gekleurd. Ook organen, spieren en pezen waren duidelijk te onderscheiden. De schok was groot tijdens het bijwonen van een eerste operatie. Hij kon vrijwel niets meer van dat overzichtelijke model terugvinden in het echte lichaam waar het mes inging!

Mystieke ervaringen slaan een groot verlangen los in een mens

Zo kun je, dacht ik, gelovig zijn en in de kerk zitten, de Bijbel lezen en liederen zingen, de geloofsleer onderschrijven en jezelf christen noemen. Dat is het model, zeg maar. Maar zo diep geraakt en aangeraakt te zijn als Marianne Vonkenman openhartig en eerlijk beschrijft, is een andere beleving. De weg daarin is aanzienlijk minder duidelijk en meer ingrijpend.

Schouwen

Mystieke ervaringen slaan een groot verlangen los in een mens. ‘Niet mystiek wil ik, maar Jou’, schrijft Vonkeman vrij aan het begin van deze weg hartstochtelijk. De weg die zij gaat, voert haar langs ongekende hoogte- en dieptepunten, die zij pakkend beschrijft. Niet alles zul je als lezers wellicht kunnen (of willen) navoelen. Maar zij maakt de mystieke weg die zij ging en nog gaat inzichtelijk. De natuur en persoonlijke ontmoetingen worden in prachtige taal beschreven. Je merkt, als je ze leest, dat ze dieper gaan dan kijken en zien; het wordt schouwen, doorzien tot op Gods aanwezigheid.

Aán Je denken lukt nog niet zonder hevige pijn

Maar er zijn, omdat die Jij haar zó raakt en verandert, ook botsingen met haar partner, vriendinnen, gemeenteleden. Vonkeman beschrijft haar weg met een scherp onderscheidingsvermogen. Bijvoorbeeld: ‘Over Je denken gaat me redelijk veilig af. Aán Je denken lukt nog niet zonder hevige pijn.’ Gaandeweg de beschrijving van haar mystieke weg worden de ervaringen rustiger en meer in balans.

Beminnen

Uiteindelijk gaat het in de kern om beminnen. De ontvangen liefde van God en mensen, maar vooral het opengemaakt worden om zelf te beminnen. Het geheim van het leven blijkt niet te zijn hoeveel je bemind wordt, maar hoeveel je zelf bemint. Dat beminnen mogen we breed opvatten en vindt plaats in het hier en nu. Daarom komt het dagelijkse leven regelmatig binnen in haar beschrijvingen. De zorg voor de kinderen, pastorale gesprekken, boodschappen doen, op de fiets naar een afspraak.

God raakt een mens aan in het gewone alledaagse leven

Dat deed me denken aan hoe ook Etty Hillesum schreef over haar diepe ervaringen en tegelijk over vermoeid zijn of andere lichamelijke ongemakken. God raakt een mens aan in het gewone alledaagse leven, niet ergens anders.

Gods aanraking

Marianne Vonkeman begon haar predikantschap in de Pinksterbeweging. Daar komt bij uitstek het binnenste naar buiten. In dit boek is met grote eerlijkheid in prachtige taal en beelden dat binnenste beschreven; de weg die de Eeuwige kan gaan met iemand die de aanraking voelt en aandurft. Dit boek gaat over Gods aanwezigheid, over geloof en vertrouwen en is zo geschreven dat het regelmatig ontroert, alsof God zelf ook jou aanraakt.

Marianne Vonkeman, Ik mis je terwijl je bij me bent. Mystiek dagboek van een dominee. Van Warven, Kampen, 2023.