Heel vroeg in de ochtend, het is nog donker, komt Maria Magdalena aan bij het graf van Jezus. De steen is weg! Waar is het lichaam van Jezus? Maria haast zich naar Petrus en Johannes, die zich zo snel mogelijk naar het graf begeven. En inderdaad: het lichaam is weg – maar de doeken liggen er nog.
Het lege graf is teken van de Opstanding. Zo wordt de leerlingen geopenbaard dat de dood niet het laatste woord heeft. Maar wat dit betekent, blijft in beginsel een mysterie. Gaandeweg groeit het geloof.
Daar liggen ze dan, de doeken waarin Jozef van Arimatea het lichaam van Jezus zo liefdevol had gewikkeld. De laatste zorg, gegeven aan de man die zoveel heeft gegeven aan de mensen om Hem heen. De laatste zorg, met liefde, aandacht en respect gegeven.
Al eeuwen wordt op deze zondag het verhaal van de verzoeking in de woestijn gelezen. Met deze keus heeft de oude kerk gezegd: dit is het begin van zijn lijdensweg, van zijn kruisgang. Hier kiest Hij voor de weg van de gehoorzaamheid. Het kruis is niet iets wat Jezus overkwam, maar de onontkoombare consequentie van de weg die Hij koos in de woestijn.
Als medewerker van de zendingsorganisatie European Christian Mission bevind ik mij regelmatig in crossculturele kringen. Tussen de regels door vang ik weleens op hoe men over Nederlanders denkt. ‘Weet jij eigenlijk wel hoe de spoorlijnen in jullie land zijn ontstaan,’ vraagt een Britse collega mij. Ik schud mijn hoofd met een glimlach, omdat ik aan zijn pretoogjes zie dat hij hem nu gaat inkoppen. ‘Toen twee Nederlanders vochten om een stuiver.’ Ik sla terug met een leuke grap over Brexit.
Dit boek biedt een culturele, historische en literaire herwaardering van de evangeliën. We denken vaak aan de bijbelse wereld als een mysterieuze en symbolische wereld die losstaat van de werkelijkheid, maar dit boek probeert die bijbelse evangeliën in hun werkelijke context te plaatsen en laat ook hun blijvende betekenis zien. Het is noch een inleiding, noch een compendium, noch een commentaar, maar een culturele en historische verkenning die lezers helpt te begrijpen waarom de auteurs van de evangeliën hun verslagen schreven, wat kenmerkend is aan elk van de evangeliën, en hoe ‘het evangelie’ – ‘het goede nieuws’ van Jezus – in elk van deze vier evangeliën doorklinkt.
Zeker predikanten, maar eigenlijk alle theologen en theologisch geïnteresseerden moeten dit boek lezen. Het biedt een originele maar nuchter historische blik op de vier evangeliën, zowel gedegen als een tikkeltje speculatief. Het effect ervan is dat je de evangeliën nog weer eens compleet wilt lezen, in het Grieks natuurlijk, om de talrijke inzichten uit dit boek te wegen en je te verhouden tot dit nieuwe perspectief.
In zijn nieuwe boek Echo’s van het goede nieuws (verschenen op 18 december 2025) presenteert Geurt-Henk van Kooten een geheel nieuwe kijk op het vroegste christendom. De Cambrigde-hoogleraar werpt nieuw licht op de Evangeliën door ze te plaatsen in hun oorspronkelijke, historische context. Dat geeft een andere kijk op de zaak. Zo laat Van Kooten op overtuigende wijze zien hoe Jezus religie en politiek van elkaar scheidde en een innerlijke zoektocht naar waarheid opende.
Bijna twintig jaar geleden, toen ik nog in Engeland woonde, stond ik op een morgen vroeg op. Buiten was het nog donker en koud. Ik nam een snelle douche om wakker te worden. Met een dikke jas aan verliet ik mijn appartement, liep de steile heuvel af, stak de rivier Wear over en beklom een heuvel, die nog steiler was, tot ik bij de kathedraal van Durham aankwam. Het was lente, maar de grond was bedekt met een vers laagje sneeuw.
