De perikoop van vandaag vormt een sleutelpassage in het Marcusevangelie. Bartimeüs wordt geportretteerd als een modelleerling van Jezus. Hij doorziet als blinde wie deze ‘Rabboeni’ is. Daarom krijgt hij in Marcus ‘een naam’ en wordt zijn gezichtsvermogen hersteld. Na zijn eigen opstanding volgt hij Jezus vol vertrouwen ‘op de weg’.
Psalm 124 eindigt met de bekende woorden die we in de liturgie geplaatst hebben: ‘Onze hulp…’ Woorden vol vertrouwen, afsluiting van een lied waar zwart-wit de overwonnen moeilijkheden worden geschetst. Als God maar vóór je is, wie is dan nog tegen je? Zo vertrouwen op Gods macht kan je overmoedig maken. Is dat ook wat er gebeurt met Jakobus en Johannes in Marcus 10?
Er komt een man bij Jezus die graag een toegangskaartje voor het eeuwige leven wil hebben. Aanvankelijk verloopt het gesprek stroef: Jezus wijst de man terecht en staat hem koeltjes te woord. Vervolgens wijst Hij hem de bekende weg: houd je aan de geboden. Dat doe ik al van jongs af aan, zegt de man dan ook. Maar is er niet nog meer? En dan verandert er iets in het verhaal…
Zowel in de lezing uit Numeri als in het gedeelte uit het Evangelie naar Marcus gaat het om de zorg voor de correcte omgang met datgene wat als heilig wordt gezien. In Numeri wijst Jozua zijn meester Mozes erop dat er door Eldad en Medad wordt geprofeteerd, zonder dat zij zich bij de groep uitgekozenen bevonden. En in het evangelie komen de leerlingen bij Jezus met de klacht dat er iemand is die in zijn naam genezingen doet, maar zich niet bij de kring van zijn leerlingen wil aansluiten.
De gemeenschap van de volgelingen van Jezus is begonnen als een ‘Jezusbeweging’. Lucas vertelt hoe dezelfde Geest die Jezus inspireerde, nu door middel van zijn volgelingen helend en bevrijdend werkzaam is en vanuit Jeruzalem de gehele bewoonde wereld door gaat. Alles draait erom dat dit niet gebeurd is op grond van een door mensen tevoren bedacht en uitgewerkt beleidsplan, maar dat mensen zich gevoegd hebben in de zuigkracht van de Geest.
In het gemeenschappelijk leesrooster komen de teksten met de eerste lijdensaankondiging en de daaropvolgende uitspraken over navolging maar mondjesmaat aan bod. Maar wat als we deze teksten – aan het begin van een nieuw kerkelijk seizoen – eens het volle pond geven?
Marcus verkondigt dat in Jezus het Rijk Gods naderbij is gekomen. Hierbij duidt hij heel Jezus’ leven als in lijn met hoe God is en beschreven wordt in Tora, Profeten en Geschriften. De God die Jezus predikt geeft brood aan de hongerigen (Ps. 146,7) en opent de ogen van de blinden (Ps. 146,8), en zo handelt ook Jezus zelf (Marc. 6,30-44; 8,1-9.22-26; vgl. de Dienaar van JHWH in Jes. 42,7). Dit is ook het teken dat Gods Dag aangebroken is (vgl. Jes. 35,5-6).
‘Brood’, gebrek aan brood en toch een royale overdaad voor honderden, ja, duizenden: dat is wat de lezingen van deze zondag (met uitzondering van Efeziërs 6) verbindt. Hier richten we ons op Marcus 8, over de spijziging van de vierduizend en het ene brood in de boot.
Twee lezingen over bevrijding vandaag, waarbij de perikoop uit Marcus teruggrijpt op de beelden uit Jesaja. De heilige weg waarover bevrijden optrekken naar de stad van JHWH, wordt in het evangelie in de persoon van Jezus werkelijkheid.
