In het gemeenschappelijk leesrooster komen de teksten met de eerste lijdensaankondiging en de daaropvolgende uitspraken over navolging maar mondjesmaat aan bod. Maar wat als we deze teksten – aan het begin van een nieuw kerkelijk seizoen – eens het volle pond geven?

Marcus verkondigt dat in Jezus het Rijk Gods naderbij is gekomen. Hierbij duidt hij heel Jezus’ leven als in lijn met hoe God is en beschreven wordt in Tora, Profeten en Geschriften. De God die Jezus predikt geeft brood aan de hongerigen (Ps. 146,7) en opent de ogen van de blinden (Ps. 146,8), en zo handelt ook Jezus zelf (Marc. 6,30-44; 8,1-9.22-26; vgl. de Dienaar van JHWH in Jes. 42,7). Dit is ook het teken dat Gods Dag aangebroken is (vgl. Jes. 35,5-6).

‘Brood’, gebrek aan brood en toch een royale overdaad voor honderden, ja, duizenden: dat is wat de lezingen van deze zondag (met uitzondering van Efeziërs 6) verbindt. Hier richten we ons op Marcus 8, over de spijziging van de vierduizend en het ene brood in de boot.

Twee lezingen over bevrijding vandaag, waarbij de perikoop uit Marcus teruggrijpt op de beelden uit Jesaja. De heilige weg waarover bevrijden optrekken naar de stad van JHWH, wordt in het evangelie in de persoon van Jezus werkelijkheid.

Het verhaal over de hondjes die de kruimels opeten die van tafel vallen, is hier al vaker uitgelegd. Het gaat over het doortastende optreden van een Syro-Fenicische. Zij neemt geen genoegen met haar afwijzing door Jezus, blijft aandringen en bereikt daarmee dat haar dochter geneest. De tegenstelling tussen de vrouw en de man, de Griekse en de Jood, de kinderen en de hondjes wordt overstegen in deze ontmoeting, die genezing en leven bewerkstelligt.

De teksten van deze zondag brengen twee vragen samen. Enerzijds de vraag waar het hart, het innerlijk kompas op gericht is. En anderzijds de vraag naar de waarde van het naleven van geboden en wetten. De waarde van dat naleven staat in relatie tot waar het hart op gericht is. Marcus laat Jezus er een nieuwe inhoud van de begrippen rein en onrein mee aan de orde stellen.

De evangelist Marcus is kort van stof. Maar hij zet er wel van het begin af aan de sokken in. Er is haast geboden. Tenslotte staat het Koninkrijk van God op doorbreken. Dat heeft hij in Jezus zien gebeuren. Het was trouwens het eerste woord dat Jezus zelf sprak volgens Marcus: ‘De tijd is aangebroken, het koninkrijk van God is nabij: kom tot inkeer en hecht geloof aan dit goede nieuws’ (1,15). Maar heeft deze dynamiek, deze kracht die van Hem uitgaat, wel voldoende basis? Wat is wijs in dezen?

Na Jeruzalem (2,1-8,3), Judea en Samaria komt nu de Helleense wereld in beeld, om te beginnen Antiochië (11,19-15,35): de logos aangaande Jezus krijgt vleugels. Daar in Antiochië worden de getuigen voor het eerst christenen genoemd. Daar ook wordt het begin gemarkeerd van wat in het Duits zo mooi ‘Heidenmission’ heet.

In de evangelielezing worden twee vrouwen, ‘dochters’ (Gr.: thugatèr, 5,34-35) door Jezus ‘gered’ (Gr.: sooidzoo, 5,23.28.34). In beide gevallen is er geen sprake van passieve handoplegging. Ook in de Jesajalezing komen vrouwen voor; zij vragen: ‘Neem de schande van ons weg’ (4,1 – NBV21). Er blijkt een mooie toekomst te gloren ‘wanneer de Heer het vuil van Sions vrouwen heeft weggewassen en het bloed van Jeruzalem heeft afgespoeld’ (3,4 – NBV21).