Het profetenboekje Jona wordt in de joodse traditie gelezen in de lange synagogedienst op Jom Kipoer, Grote Verzoendag, de heiligste van alle joodse feestdagen. De samenstellers van het Oecumenisch Leesrooster stellen daarom voor om het dit jaar als alternatieve lezing te lezen op twee achtereenvolgende zondagen die min of meer samenvallen met Rosj Hasjana, het joodse Nieuwjaar (15-17 september 2023), en Jom Kipoer (24-25 september 2023) en zodoende aan te sluiten bij de joodse feestkalender.

In een wereld die alsmaar meer van mensen vraagt, herinnert de Sabbat aan het geheim van ‘meer dan genoeg’. Bernd Hirschfeldt belicht hoe deze rustdag ons kan bevrijden uit de eindeloze ratrace naar méér. De Sabbat zou uitgerekend vandaag weleens een geschenk uit de hemel kunnen zijn.

Joodse Bijbelse verhalen en tradities in etsen tot leven brengen: kunstenaar en theoloog Marcus van Lopik kan het als geen ander. In zijn nieuwste boek, Fragmenten uit de Bijbel. Vanuit Joodse beleving verbeeld en toegelicht (Van Warven, 2025), bundelt hij diverse kunstwerken met toelichtingen. Recensent Jan Venderbos dook in het boek, de achterliggende theologie en de rol van beeldtaal in interreligieuze dialoog.

Tijdens zijn audiëntie van 11 augustus 2021 sprak paus Franciscus over de Tora. Teruggrijpend op Paulus stelde hij dat de wet (Tora) geen leven gaf. Ze was niet de vervulling van de belofte, aangezien ze niet in staat was haar te vervullen… Zij die leven zochten, moesten naar Christus kijken en de belofte die in Hem vervuld was.

Het thema ‘krachten hard en zacht’ komt naar voren in verschillende verhalen uit de periode van de joodse Talmoed. Wat is hard, wat is zacht, en hoe verhouden die krachten zich tot elkaar? Beeldkunstenares Shoshannah Brombacher neemt ons mee op een reis door de Talmoedische verhalen en verkent de werking van deze krachten.

Wat met Pasen gezaaid is, wordt met Pinksteren geoogst. Pinksteren is in het jodendom immers een oogstfeest: het Wekenfeest. Na het ‘opstaan’ (Hebr.: qum, Ruth 1,6) van Naomi in Moab, gloort er nieuwe hoop in Betlehem (Ruth 2). Daar is de gersteoogst net begonnen (1,22). Op de achtergrond spelen beloften uit de Tora. Vijfmaal klinkt de naam van de Eeuwige (Hebr.: jhwh, 2,4.4.12.12.20). Driemaal klinken de woorden ‘gunst, genade’ (Hebr.: chen, 2,2.10.13) en ‘aankleven’ (Hebr.: dabaq, 2,8.21.23).

Het Jodendom wijst de mensen op drie bronnen voor een goede wijze van samenleven. Het is niet zo moeilijk – inspirerend zelfs! – om vanuit dié samenleving naar de onze te kijken. Wat is bij ons nodig om werkelijk ‘een gemeenschap van ménsen’ te zijn…?

Onder de titel “Christus” schreef Henk Bakker een mooi vervolg op zijn boek “Jezus” dat enkele jaren geleden uitkwam. Deze keer ligt het hoofdaccent op de Paulusbrieven en het Johannesevangelie. Een centrale gedachte die als een refrein door het boek wordt uitgewerkt is de sterke verwevenheid van openbaring en ervaring. De ondertitel van het boek luidt: “Hoe het geloof in Jezus zich ontwikkelde in het vroege christendom”. Bakker laat zien dat dit geloof zich ontwikkelde dwars door die verwevenheid heen, in het zich aan elkaar opschuren van Joodse en christelijke overtuigingen en heel concrete geleefde geschiedenis. Theologische uitspraken komen op uit het leven zelf en liggen daarmee in de levens van mensen verwikkeld, zo verwoordt hij het op pp. 23-24.

De gelijkenissen van Jezus zijn uit het leven gegrepen, maar wel uit het leven van zíjn tijd. Wanneer je iets van de context gaat ontdekken, komen deze verhalen opnieuw tot leven. In Onvoorstelbaar bespreekt Bernhard Reitsma acht gelijkenissen en betrekt daarbij de context van Jezus’ tijd en van het Midden-Oosten. De gelijkenissen spreken van adembenemende liefde. Wie de liefde van Jezus echt geproefd heeft, kan toch eigenlijk niet anders dan Hem volgen? Lees hieronder een fragment over de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan: