Een nabij overlijden zet je leven op z’n kop. Maar de één rouwt heel anders dan de ander. Hoe krijgt het leven weer balans en perspectief?

Fred van Iersel weet dat hij niet lang meer te leven heeft. De manier waarop bisschop Ignatius zijn eigen naderende dood beleeft, spreekt hem aan: vanuit het beeld van de graankorrel die moet sterven om vrucht te dragen. Sterven hoeft niet eenzaam te zijn en vruchteloos.

In een rouw- en verliesgroep praatten ouderen over hoe het is om ‘nabestaande’ te zijn. Ze her- en verkenden de verschillende rouwtaken die Manu Keirse onderscheidt: het verlies erkennen, ervaren van de pijn, aanpassen aan een nieuw leven en vooruit kijken. Hoe ga je alleen verder na een leven samen?

Etiquette rondom een rouwstoet

’Allerzielen op de begraafplaats’ doet denken aan twee dingen: Chocomel en kaarsjes. Het samenkomen op de begraafplaats met Allerzielen is een gebeuren waar kerken vaak graag en welkom een rol op zich nemen. Maar ook in de kerk noemen we de namen. Is dat niet wat dubbel?

Dit artikel is een verkenning van het begrip ‘troost’ in de Bijbel. Het is een rijk motief. Enerzijds gaat het over het gewone leven en de troost die mensen elkaar daarin kunnen bieden bij verdriet. Anderzijds gaat het over de troost die alleen God kan geven: troost die samengaat met redding en herstel.

Is het zinvol om bijbelse noties in te brengen in de discussie over voltooid leven? Annemarieke van der Woude reageert op Riemer Roukema’s artikel over voltooid leven: “Het komt, al met al, aan op het verdragen van de spanning die vervat is in de woorden: een aarzelende aanwezigheid.”

Het slot van het eerste boek Samuel vertelt over de dood van Saul. Het tweede boek begint met een andere versie van Sauls dood, uit de mond van een Amalekiet. Ik heb dat altijd gelezen als een verhaal dat die jongen uit zijn duim zuigt in de hoop beloond te worden voor iets wat hij niet had hoeven doen. Maar nu weet ik dat niet meer zo zeker. Omdat meer episodes in deze cyclus dubbel verteld worden, kan ook dit heel goed een alternatieve versie van het verhaal over Sauls einde zijn.

In het Johannesevangelie is de positie van Petrus ten opzichte van Jezus niet eenduidig. Er komen verschillende kanten van hem naar voren. De meest pijnlijke kant is wel die van een leerling die zegt zijn meester niet te kennen. De scène staat beschreven in Johannes 18:15-18 en 18:25-27.