Sinds ik jong was heb ik nooit anders geweten dan dat jongeren minder gelovig zijn dan ouderen. De gestaag vooruitschrijdende secularisatie was, met name in het christelijke Westen, een vanzelfsprekendheid. Het leek normaal dat het aantal mensen dat op zondag “nog” naar een viering ging alsmaar afnam.

Want, dat is het vierde criterium: gezonde christelijke theologie kent een waardige traditie. Als we het over dezelfde God willen hebben als waar Jezus tweeduizend jaar geleden over sprak, dan staan we uiteraard open voor nieuwe ideeën, maar zijn we daar wel voorzichtig in.

Alverzoening groeit in Nederland. Het voldoet aan alle kenmerken van gezonde christelijke theologie en moet daarom een normale, gerespecteerde plek krijgen binnen de kerken, betoogt Reinier Sonneveld, schrijver van het boek Het einde van de hel.

‘Moge God ons zegenen, opdat de einden der aarde ontzag hebben voor Hem’ (Ps. 67,8). De slotzin van Psalm 67 omvat datgene waar het visioen in Jesaja 56, de metaforische uitleg en strenge oproep van Romeinen 11 en de ergerniswekkende ontmoeting in Matteüs 15 elk hun eigen licht over laten schijnen.

Jona’s vlucht om aan zijn opdracht te ontkomen heeft hem doen afdalen tot in de zee, tot aan de fundamenten van de bergen (‘afdalen’ – 1,3.3.5; 2,7). Daar klinkt ook de omkeer: JHWH doet hem ‘opgaan uit de groeve’ (2,7). De vraag is: zal Jona de herkansing aangrijpen om gevolg te geven aan zijn roeping?

Jona en Matteüs vertellen over de ergerniswekkende goedheid van God. De God van Jona en de landheer van Matteüs zijn uitermate ruimhartig, wat verkeerd valt bij de profeet en bij de arbeiders van het eerste uur. Je kunt die ergernis zelf meevoelen met Jona en de arbeiders. Maar kun je dezelfde situatie ook bezien alsof je een Nineviet was of een werker van het laatste uur? Zou je ook met de Eeuwige en met Jezus mee kunnen kijken en het goddelijk perspectief het zwaarst kunnen laten wegen?

Het profetenboekje Jona wordt in de joodse traditie gelezen in de lange synagogedienst op Jom Kipoer, Grote Verzoendag, de heiligste van alle joodse feestdagen. De samenstellers van het Oecumenisch Leesrooster stellen daarom voor om het dit jaar als alternatieve lezing te lezen op twee achtereenvolgende zondagen die min of meer samenvallen met Rosj Hasjana, het joodse Nieuwjaar (15-17 september 2023), en Jom Kipoer (24-25 september 2023) en zodoende aan te sluiten bij de joodse feestkalender.

In de kerk gaat het nogal eens over Gods vergevende liefde, die als voorbeeld gesteld kan worden voor onze eigen opstelling tegenover onze medemensen. In de Bijbel zien we echter ook een heel andere God, die woedend wordt en dat niet onder stoelen of banken steekt. Hoe kunnen we dat uitleggen?

Als de zomer langzamerhand in de herfst overgaat, druppelen vooral de basisschoolgebonden gelovigen weer binnen en komen de plannen voor het kerkelijk werk op tafel. De profeet en de evangelist van dienst van deze dag bieden stof om die plannen te onderbouwen en kans van slagen te geven. Ze spreken over onderlinge omgang, zorg om de waarheid, wederzijdse verantwoordelijkheid, openhartigheid en verzoening. Thema’s die bij buitenspel en barbecue op de startzondag onderdeel kunnen uitmaken van een groeiende gemeenschappelijke visie op de roeping en taak van de geloofsgemeenschap in stad en land.