Thema: de theologie van de ambten en het werk in de kerk

Wie over de gaven van de Geest en over ambten na wil denken wordt geboeid door een vitaal onderdeel van de kerkleer. God is het die Zijn gemeente roept en inschakelt in Zijn wereldwijde Zendingswerk. Daartoe roept Hij ook – via de gemeente – toekomstige ambtsdragers, die in vergadering bijeen het samenbindende skelet vormen van het lichaam van Christus. In het spoor van Calvijn kiezen wij voor drie ambten: de predikant, de ouderling en de diaken. Dat is een gouden greep gebaseerd op het Woord van God in rapport met de omstandigheden die oude en nieuwe vragen oproepen.

Ouderlingenblad heeft altijd veel aandacht gehad voor het pastoraat. Eenvoudig gezegd: heeft een vraagbaak en hulp willen zijn voor de werkers in dat pastoraat, de ouderlingen en bezoekmedewerkers. Hoe gaat het vandaag de dag in het pastoraat? En wat wellicht nog belangrijker is: hoe ziet de nabije toekomst eruit voor wat betreft de pastorale zorg?

Dat de kerkelijk werker in de regel bevestigd wordt in het ambt van ouderling/diaken is een verduidelijking van zijn positie. Tegelijk is duidelijk dat het voor de plaatselijke kerk een klus is om een goede werkgever te zijn. Op dat terrein is nog veel verbetering nodig. Voorop staat dat de kerkelijk werker zich als ambtsdrager én ambtenaar en ambachtsman geroepen weet en met hart en ziel toegewijd is.

Ouderlingen worden in de vroege kerk vermeld als presbyters. Blijkens Handelingen 11:30 komen deze ambtsdragers al voor in de christelijke oer-gemeente van Jeruzalem. Later ontwikkelt de presbyter zich tot een gewijde priester. Dat verandert met de Reformatie. Calvijn wil dat de predikant in de kerkenraad samenwerkt met gekozen ouderlingen en diakenen. Samen vertegenwoordigen zij de gemeente.

In veel gemeentes zijn naast ambtsdragers ook andere vrijwilligers aan het werk. Ze lijken soms zelfs hetzelfde te doen… Wat zijn (ten diepste) de verschillen en hoe worden die zichtbaar bij de bevestiging?

In deze bijdrage pleit Jack Barentsen voor een voluit gefundeerde praktischtheologische visie op het ambt als een sociale constructie van leiderschap in een specifieke, namelijk religieuze context. Daartoe gaat hij de vormen van pastoraal leiderschap in de vroege kerk na en integreert bijbels-theologische en sociaalwetenschappelijke elementen.

In een aantal gemeenten is het vinden van nieuwe ambtsdragers een probleem geworden. Er wordt naarstig rondgekeken wie geschikt of benaderbaar zijn om ouderling of diaken te worden. Maar om er een periode van vier jaar ‘voor te gaan’ vinden mensen bezwaarlijk. Vacatures blijven open.