Een rubriek met prangende vragen en accurate antwoorden, dat is Lieve Toos. Heeft u ook een pijnlijke of een prangende vraag waar u graag een accuraat en adequaat antwoord op krijgt? Stuur het naar de redactie van Woord & Dienst (redactiewoordendienst@kokboeke centrum.nl).

Op welke manier wist kerkvader Ambrosius zijn medegelovigen te ondersteunen en te bemoedigen? Een duik in de literatuur en architectuur van de vierde eeuw.

Als theoloog van het en-en wil Thelma Schoon, de Jonge Theoloog des Vaderlands, jongeren in gesprek brengen met de kerk. En andersom. Juist in het spanningsveld tussen afstand en verbinding ontstaat betekenis. Dat ziet ze ook bij de eucharistie.

Henrico ter Beek neemt ons in zijn Theologisch drieluik mee in een constructieve zoektocht om de praktijk van ‘innerlijke genezing’ een stevige theologische basis te geven. Dat doet hij doorwrocht en gefundeerd. Vanuit de pastorale praktijk mag ik enkele kanttekeningen plaatsen.

Jaap Goorhuis, predikant in het Friese dorp Smalle Ee, deed een dringende oproep aan de Protestantse Kerk: sta op tegen de PVV! Ook volgens Sybrand van Dijk is het belangrijk dat de kerk zich hierover uitspreekt. Toch een kritische opmerking.

Rituelen bestaan uit symbooltaal, een symboolhandeling en een symbool. In religieuze settingen liggen ze vaak vast in dienstboeken of ritualen. Binnen de liturgie en binnen een geloofsgemeenschap kunnen rituelen wel veranderen, maar ze moeten herkenbaar blijven. Maar vermijd ook om er dogmatisch mee om te gaan.  

Eucharistie en avondmaal kennen drie tijdlijnen: een herbronning op het verleden, een accent op de toekomst, en het heden. Het koninkrijk is immers al onder en in ons. Het gevaar bestaat dat mensen uitgesloten worden van de kerkelijke maaltijdviering. De maaltijd daagt uit om in een wereld vol verscheidenheid, samen gemeenschap te zijn.

Een derde antwoord op de vraag: ‘wat is innerlijke genezing?’ luidt: het hart wordt geraakt door Gods heil. Voor de thematiek van ervaring gaan we te rade bij de Duitse Wilhelm Gräb (1948-2023) die de traditie van Friedrich Schleiermacher op eigen wijze verwerkt. Een heikel punt blijkt te zijn of God buiten en boven de mens bestaat. Gräb acht dit idee problematisch. We roepen nogmaals de hulp in van Robert W. Jenson die betoogt dat God zowel transcendent alsook intens nabij en persoonlijk kan zijn.

Dennis J. Coenraad is beeldhouwer en schept bronzen koppen uit klei. Hester Smits sprak hem over schepping en geloof.