In dit bijschrift staat Israël centraal, en reflecteert Gerard van Broekhuizen op de hedendaagse situatie in Israël vanuit de Hebreeuwse bijbel. Wat lezen we daar over het innemen van land, en hoe kunnen we daar vandaag de dag op reflecteren?

Het boek Genesis is niet alleen schitterende literatuur, maar bevat ook een rijkdom aan ideeën. Marilynne Robinson helpt ons om de diepgang van het eerste boek van de Bijbel in te zien. Het biedt niet alleen schoonheid, maar ook hoop: de standvastigheid en welwillendheid van Gods blijvend geloof en ingrijpen in de schepping.

De wereld lijkt in brand te staan. We worden geconfronteerd met rampen van zowel natuurlijke als menselijke aard. Aardbevingen, overstromingen en branden verwoesten onze omgeving, terwijl politieke conflicten in Israël, Gaza en Libanon naties verscheuren. Dichter bij huis verliezen we het vertrouwen in onze eigen politieke leiders, met een kabinet dat struikelt en een verdeeld land achterlaat.

Het grootste deel van hoofdstuk 8 van het Johannesevangelie bestaat uit een lang gesprek. De gesprekspartners zijn Jezus en ‘de Joden’ (8:22.31.48.52.57). Deze twee hoeven niet volstrekt tegenover elkaar geplaatst te worden, zoals blijkt uit 8:31. Daar spreekt Jezus tot de Joden die in Hem zijn gaan geloven. Maar verder wordt het gesprek toch vooral gekenmerkt door een scherpe discussie rond de vraag wie vader van wie is.

Tish Warren is priester in de Anglicaanse kerk in Noord Amerika. In Advent nodigt ze ons uit om vanuit verschillende invalshoeken de rijkdom van advent te ervaren en daardoor de rijkdom van de drie-enige God te ontdekken. In deze wereld waar duisternis vaak sterker lijkt dan licht, herinnert Warren ons eraan dat advent door de eeuwen heen een tijd is geweest om eerlijk naar de duisternis te kijken en tegelijkertijd aandacht te schenken aan het licht van Christus, onze ware hoop. Aan de hand van oude gebeden en rituelen uit de kerkelijke traditie laat ze zien waarom we wachten en hoe we wachten op de Ene die was en is en komen zal.

Van wie is de aarde? Janneke Stegeman laat in dit essay zien hoe deze vraag speelt in het conflict om het heilige land. Met een verontrustende rol voor protestants koloniaal denken.

De wereld is geen leuke plek om te wonen. De geschiedenis wordt bepaald door de winnaars – die over lijken zijn gegaan. De rest van de natuur is niet beter: the survival of the fittest. Ook de kerk heeft meegespeeld in het spel van de macht. En de Bijbel is een spiegel van de gewone mensengeschiedenis.

Overtuigingen en gewoontes loslaten kan tot een doorbraak leiden. Dat ziet oud-redacteur Tanja van Leeuwen in haar eigen leven en dat wenst ze voor de landen die betrokken zijn bij oorlogen.

Nadenkend over een gezamenlijke noemer van de teksten voor deze tweede zondag van de herfst kom ik uit bij mezelf als lezer. In alle drie de gevallen moest ik mijn eerste spontane reactie opzij schuiven en de teksten opnieuw benaderen. Pas met een andere invalshoek kon ik aspecten vinden die ik met de lezer van deze exegese wilde delen.