Hoe leeft een mens het goede leven? Een leven waarvan je op je sterfbed geen spijt zult hebben omdat je, uit luiheid of angst, slechts over de oppervlakte bent gegleden? Daarvoor zijn geen algemene adviezen te geven, zegt Søren Kierkegaard, de Deense theoloog en filosoof uit de negentiende eeuw. Gooi al die zelfhulpboeken dus maar weg. Want de waarheid is strikt persoonlijk, existentieel. Hij speelde met pseudoniemen om te onderstrepen dat je de werkelijkheid vanuit verschillende invalshoeken kunt bekijken.

Je zou het de corebusiness van theologen kunnen noemen: het gebruik van Grote Woorden. Ze zijn er van huis uit zo aan gewend, dat die vertrouwdheid hen ongevoelig kan maken voor de onvanzelfsprekendheid van wat ze zeggen. Geloof, hoop en liefde—het zijn stuk voor stuk woorden die aanvechtbaar zijn gebleken. Neem de hoop, om dat grote woord  hier uit te lichten.

Zoals [Johan] Huizinga, kleinzoon van een dominee, het belangrijk vond om deze grote vragen met zijn studenten te bespreken, zo probeer ik, binnen de grenzen van mijn mogelijkheden, een gesprekspartner te zijn voor studenten die zich afvragen hoe geesteswetenschappelijke studie en christelijk geloof zich tot elkaar verhouden. Zoals Huizinga ervan overtuigd was dat zijn studenten niet bang hoefden te zijn voor historiserend onderzoek, zo roep ook ik studenten toe: vrees de geesteswetenschappen niet!

Honderd jaar na de publicatie van G.K. Chestertons The Everlasting Man (1925) is er een nieuwe Nederlandse uitgave verzorgd: De eeuwige mens. Ditmaal in de vertaling van Vincent van Vught en met een inleiding van Anton de Wit. Historicus Wouter Hofland recenseert het boek. ‘Chesterton bepleit dat we ons opnieuw moeten laten verwonderen’.

Waarom geloven we? Dat is toch een overblijfsel uit het verleden, iets uit een tijdperk waarin bijgeloof gemeengoed was, wat in de hedendaagse rationele en vanuit de wetenschap gestuurde cultuur volkomen misplaatst is? De heersende sociale retoriek van onze tijd verwerpt elke vorm van geloof als iets wat zich op een duistere schaal tussen raar en toxisch bevindt.

Søren Kierkegaard (1813-1855) beschouwde het als zijn voornaamste taak om mensen opmerkzaam te maken. Dat klinkt vrij bescheiden. Hij zegt niet dat hij mensen wijzer wil maken of veranderen, hij wil niets uitleggen, geen beweging starten, geen revolutie in de theologie of in de maatschappij in gang zetten – hij wil alleen maar opmerkzaam maken. Maar Kierkegaard zelf ziet dat opmerkzaam maken helemaal niet als een bescheiden opgave, integendeel. Als hij in 1855 op 42-jarige leeftijd op straat in Kopenhagen in elkaar zakt, en een paar weken later overlijdt, is hij ‘op’. Wat ook precies de lichamelijke oorzaak van zijn overlijden is geweest, hij had alles gegeven om zijn lezer, de ‘ene lezer’5 waar het hem altijd om ging, opmerkzaam te maken.

Tijdens de Nacht van de Theologie werd ook bekend gemaakt dat Het einde van de hel van Reinier Sonneveld verkozen is tot beste theologische boek 2025.

Wakker worden in een vreemd land. Het was de hoofdredactie van het RD overkomen. Hoe kan een christen zich nu thuis voelen in het land van Rob Jetten? Wordt het geloof niet binnen de kortste keren naar de privésfeer verbannen? Filosoof Sjoerd Griffioen laat aan de hand van het begrip ‘secularisatie’ zien, dat ons niet per sé een ramp is overkomen. Bovendien, christenen zijn toch altijd op doortocht?

Arnold Huijgen (1978) is de nieuwe Theoloog der Nederlanden. Hij is hoogleraar dogmatiek aan de PThU, christelijk gereformeerd predikant en enthousiast wielrenner. Hoe gaat hij zijn nieuwe rol vervullen? Redacteur Maartje Amelink ging met hem in gesprek.