Op meerdere plekken krijgt de laatste paar jaar het slavernijverleden van onze voorouders aandacht. Wat is er gebeurd? Zijn excuses op z’n plaats? Hoe kunnen we de schade herstellen? Ook, en zelfs binnen de kerk is die aandacht nodig en komt voorzichtig op gang. Dit artikel maakt veel duidelijk…
Het verhaal over Adam en Eva is zo’n bekend verhaal. Toch spreekt het nog altijd de lezer en de hoorder aan. Waar ben je?
Kunnen (psychische) ziektes veroorzaakt worden door boze geesten? Reinhard van Elderen heeft jarenlange ervaring met bevrijdingspastoraat. Belangrijk is om oog te hebben voor de samenhang van iemands levensverhaal.
Onlangs hoorde ik in een kerkdienst de dominee zeggen: “We gaan niet verloren, we liggen verloren.” Het is een zinnetje dat me weer te binnenschoot bij het verzoek om iets te schrijven over slavernij en gereformeerde theologie. ‘We gaan niet verloren, we liggen verloren’ – en dat dan even niet als antwoord op de vraag naar eeuwig heil of onheil, maar als karakterisering van slavernij als maatschappelijk kwaad in heden en verleden.
De kerk als gemeenschap van Jezus Christus is integraal onderdeel van het goede nieuws, stelde ik in het eerste deel van dit theologisch drieluik. Daarnaast is de helende gemeenschap van christenen belichaming van het goede nieuws, dat was aan de orde in deel twee. Daar voeg ik in deze derde aflevering aan toe, dat de kerk bemiddelaar van het goede nieuws is. Je zou misschien kunnen zeggen dat de kerk als belichaming en bemiddelaar van het goede nieuws dus zelf een sacrament is van het heil in Christus.
Deze studie van John Dickson (door Margriet Visser-Slofstra vertaald in een soepel eigentijds Nederlands) behandelt een vraag die menig kerklid zich weleens stelt. Stel dat je je verbonden voelt met niet alleen het christelijk geloof, maar ook met het instituut: hoe ga je dan om met de ontegenzeggelijke ellende die in de loop van de geschiedenis uit naam van dat geloof en die kerk zijn aangericht? Dat is een vraag die nadrukkelijk wordt ingebracht door critici die de kerk zelf allang vaarwel hebben gezegd.
‘Religie is de oorzaak van de meeste historische oorlogen!’ Dergelijke uitspraken hoor je wel vaker, tot je vraagt welke oorlogen men precies bedoelt. Dan blijft het stil, tot men zich herinnert: ‘de Kruistochten!’ Er kunnen meer wandaden genoemd worden: het antisemitisme, de inquisitie, de Dertigjarige Oorlog, The Troubles in Ierland, het kindermisbruik. De Australische kerkhistoricus John Dickson gaat ze in zijn boek Schurken en heiligen niet uit de weg.
In dit artikel kijkt Frank Bosman aan de hand van de South Park aflevering ‘Cartmanland’ naar de kwestie van lijden en rechtvaardigheid in het Bijbelboek Job. Verdienen wij het lijden op een of andere manier? Gaat het om calculatorisch of retributief lijden?
Om een beetje mee te tellen dezer dagen moet je, zeker als geprivilegieerde witte oude man, beschikken over een slavernijverleden. Dan kun je tenminste meepraten over de plaatsvervangende schuldgevoelens waar je mee worstelt.
