Wij verlangen naar levende heiligen. Naar mensen die zichzelf wegcijferen, die altijd beschikbaar zijn en zichtbaar leven vanuit een roeping die groter is dan henzelf. Maar, zodra iemand in dat beeld past, stellen we ongemerkt minder vragen. Het aureool neemt het over van de kritische blik. Dat is niet alleen een psychologisch mechanisme, aldus Kelly Keasberry, maar het is ook een theologisch probleem.

Een lichtflits doorklieft de hemel als een zwaard. Een seconde later volgt een daverende klap. Ik schiet rechtop in bed, weggerukt uit mijn dromen en verstijfd van schrik. Waar ben ik?

Nog voor ik het besef, flitst het licht opnieuw door de nacht. Bijna onmiddellijk gevolgd door een oorverdovend gedreun. Ik tast naar het lichtknopje, maar de lamp blijft uit. Onder mijn hoofdkussen vind ik mijn smartphone. Goddank. Het scherm licht op: 05.58 uur.

Het was een vroege ochtend in Ekeren-Donk. Ik liep langs verlaten akkers, nog voor de wereld ontwaakte. Het licht viel zacht door de takken van de wilgen. Boven mij klonk het ritmische tikken van een specht. Op zulke momenten overvalt me een diep gevoel van thuiskomen — niet in een huis, maar in iets groters: in wat door paus Franciscus in zijn encycliek ‘Laudato Si’’ ‘ons gemeenschappelijk huis’ wordt genoemd.

“Mevrouw, dank u. Die preek leek voor mij geschreven.” Na de dienst komt hij naar me toe. Een oudere man, pas weduwnaar. Zijn verdriet is groot, maar hij staat er niet alleen voor. Achter hem staat een gemeenschap die hem kent, draagt en opvangt. In veel Zeeuws-Vlaamse dorpen is dit nog dagelijkse realiteit. Ik kom er als gastpredikant. Gemeenten zijn soms verspreid over meerdere dorpen. De ene zondag hier, de andere daar. Wie niet meer kan rijden, wordt opgehaald. Zorg is hier geen systeem, maar iets wat mensen gewoon voor elkaar doen. En toch.. er knelt iets.

Na een lezing over Laudato si’ stak een man zijn hand op. Halverwege de dertig, schatte ik. “Als je het over ecologie hebt, moeten we het ook weer eens over vasten hebben.” Hij zei het zonder ironie. De veertigdagentijd was voor hem geen folkloristische traditie, maar een oefening in matiging. Veertig dagen nee zeggen tegen tussendoortjes, webshops, social media en andere verleidingen van de consumptiemaatschappij. “Vasten leert je wat echt belangrijk is,” vond hij. “En die oefening hebben we in onze samenleving hard nodig.” Hij is niet de enige. Het afgelopen jaar gaf ik diverse lezingen, en opvallend vaak viel na afloop het woord ‘vasten’. Alsof mensen intuïtief aanvoelen dat de ecologische crisis niet alleen vraagt om nieuwe technologie, maar ook om begrenzing van onze verlangens.

“Wie ben ik als ik niet werk?” Die prangende vraag stond centraal tijdens een gespreksavond in Antwerpen, georganiseerd volgens het Estuary-protocol. Een zorgvuldig vormgegeven gespreksvorm waarin mensen in een kring zitten, thema’s pitchen, en dan één vraag kiezen om samen uit te diepen. Estuary draait niet om debat of profilering, maar om je al luisterend en sprekend te verdiepen in elkaars leefwerelden.

Ongelofelijk maar waar: het is alweer december. Ook dit jaar zijn er weer tientallen boeken verslonden door alle taalliefhebbers van Nederland. Wij zijn benieuwd wélke boeken, en dan natuurlijk specifiek op het vlak van theologie, religie en zingeving. Van klassiekers tot net verschenen, en alles ertussenin. We vroegen daarom naar de eindejaarslijstjes van onze vertrouwde columnisten en auteurs. Welke drie boeken wisten hen dit jaar het meest te raken? Deze week het lijstje van Kelly Keasberry.

Vooroordelen. We hebben ze ongetwijfeld allemaal weleens. Dat blijkt meteen tijdens een workshop over stereotypering voor een diverse klas in Lokeren — het merendeel moslims. Leerlingen die zelf vaak met vooroordelen te maken krijgen, maar er tegelijkertijd ook niet immuun voor zijn. Dat wordt al snel duidelijk als de eerste beelden over het scherm schuiven.

Zweven tussen hoop en wanhoop… het is bij uitstek iets wat ons overkomt op breukmomenten. Op die momenten waarin de normale gang van zaken plots wordt doorbroken en we oog in oog komen te staan met onze kwetsbaarheid en eindigheid. Het overkwam dichteres Lieke Marsman (1990). Ze had nog zoveel toekomstplannen, totdat een kankerdiagnose daar abrupt een streep door trok. Haar ervaringen van het ‘samenleven met de dood’ bundelde ze in Op een andere planeet kunnen ze me redden (Pluim, 2025). In deze recensie duiken we in dit boek met een prangende vraag: hoe gaat Marsman om met hoop en wanhoop?