Bidden tegen de verdrukking in

Op steeds meer plaatsen, ook in ons land, wordt op vrijdag om 12.00 uur een Coventry-gebed gebeden. Elke vrijdag, of eens of twee keer per maand. Een Gebed om Vrede en Verzoening is dat en, zoals de naam al zegt, gerelateerd aan Coventry in Engeland.

Wat zou jij doen als jouw kerk in de fik werd gestoken door onverlaten of door terroristen? Je zou toch zeggen: de onderste steen moet boven om die boeven in te rekenen!

Toen de Engelse stad Coventry in de herfst van 1940 werd gebombardeerd door de Duitsers, bleven van de kathedraal alleen de buitenmuren staan. Daarop bezwoer de voorganger van dat gebedshuis, de Provoost, dat zij zouden streven naar vrede en verzoening met de vijanden van dat moment. Niet nu al, die tijd was toen nog niet rijp, eerst moesten de Duitsers nog van het lijf worden gehouden. Maar wel later, toen de oorlog voorbij was. En al vrij kort na die oorlog toog de Provoost met een delegatie uit het kapittel, het gemeentebestuur en de Kamer van Koophandel(!) naar Kiel, de Duitse marinestad en oorlogsstad bij uitstek.

Een kruis en een tekst

Ze namen een Cross of Nails mee, een kruis van spijkers uit het dak van de verbrande kathedraal. En ze namen een gebed mee, het gebed voor vrede en verzoening. En dat wordt sindsdien in Kiel iedere vrijdag gebeden. In Kiel zowel als in Coventry, tussen de ruïnes van de verwoeste kathedraal. En van daaruit op tal van plaatsen ‘all over the world’.

De gedachte van Coventry, laten we streven naar Peace and Reconciliation, vervat in dit gebed, waaierde uit over veel kerken, kapellen en andere gebedshuizen. In Duitsland, Engeland en andere landen over heel de wereld. Ook in Nederland wordt op tal van plaatsen meegebeden. 

In Kiel én in Coventry wordt sindsdien elke vrijdag gebeden voor Vrede en Verzoening

Wekelijks bidden

Want oorlog en vrede nopen ons voortdurend om te bedenken wat wij daaraan kunnen doen, machteloos als wij ons voelen. Nou, bijvoorbeeld, wekelijks bidden! Dit vaste gebed, geschreven door de Dean van Coventry, wordt iedere vrijdag aangevuld met wat er maar aan actualiteit per week te bedenken valt. En dat is heel wat.

Er ontstonden zo kleine ‘paragemeenten’, onder de hoede van een bestaande kerk. In ons land is dat gebed begonnen in Den Haag-Bezuidenhout, in de Stevenskerk van Nijmegen en in de Rotterdamse Laurenskerk. Vandaar is er een heel netwerk gaan groeien, en elke keer komen er partners bij – zwaan, kleef aan…!

Met ‘leken’, dus geen preken

Het zijn gewone gemeenteleden en parochianen, die het voortouw nemen bij het organiseren en in de lucht houden van dit gebed, ‘leken’ dus. Theologen zijn ook welkom, maar er wordt in deze vieringen niet gepreekt. Men richt zich in dat bidden op de maatschappelijke en politieke actualiteit en zoekt daar passende teksten bij, of vindt er zelf woorden voor. Iedere Coventrypartner bouwt zo zijn eigen sfeer in liturgische en muzikale zin. Alleen het Gebed van Vrede en Verzoening is ongeveer hetzelfde. Of je nu in de Martinuskerk van Doesburg komt, de Nieuwe Kerk van Middelburg, Den Helder, Breukelen of Oosterbeek…

We geven stem aan onze verlegenheid over wat er in de wereld gebeurt

Landelijk beraad

Een jaar of 25 geleden is zo het Coventryberaad Nederland ontstaan. Eerst was dit een los netwerk, later bouwden we er toch maar een organiserende Stichting van. Er zijn wel eens kosten, dan heb je een rechtspersoon nodig.

Twee keer per jaar ontmoeten wij elkaar, bij één van de partners ‘in huis’ wisselen we ervaringen uit en geven stem aan onze verlegenheid over wat er in de wereld gebeurt. In spannende tijden, zoals in deze maand maart, wanneer het Midden-Oosten ontploft, maar ook tijdens de pandemie, toen onze kerkdeuren dicht moesten blijven, proberen we elkaar te versterken. Dat gaat dan digitaal.

Cross of Nails

Kerken, die mee doen met het vrijdagmiddaggebed, komen in aanmerking voor het verkrijgen van een Cross of Nails, aangereikt uit Coventry Cathedral en overgedragen en gewijd in een plechtige viering in de ontvangende kerk. De Utrechtse Dom was aan de beurt op 8 maart van dit jaar. Je herkent ze op steeds meer plaatsen.