Hoe vind je stille tijd in een wereld die op hol is geslagen? Nikolaas Sintobin nodigt je in God zelf ontmoeten uit om op retraite te gaan. Zonder klooster, gewoon vanuit je eigen huiskamer. Want in de stilte en het gebed kan God opeens verschijnen. Hij laat zich daarbij inspireren door de geestelijke inzichten Ignatius van Loyola. Het leidt tot een herontdekking van de geestelijke begeleiding uit vroeger tijden. Geestelijke begeleiding die erop gericht is de ander te helpen bij het ontwikkelen en onderhouden van een relatie met God. Belangrijk daarin is het herkennen van Gods stem in je leven. Vanuit de overtuiging dat God spreekt via gevoelens, verlangens en dagelijkse ervaringen.

In deze aflevering gaat Elsbeth Gruteke in gesprek met Martijn Stoutjesdijk. De aanleiding is het boek Gods slaafgemaakten. Theoloog en historicus Martijn Stoutjesdijk is een diepgravend onderzoek naar de rol van het christendom in het slavernijverleden, in het bijzonder dat van Nederland. Het slavernijverleden van Nederland is immers een zwarte bladzijde. Martijn Stoutjesdijk laat zien hoe in de Bijbel, de vroege kerk en de vroegmoderne tijd werd gepleit voor slavernij maar ook hoe vrije en slaafgemaakte christenen door de eeuwen heen tegenwicht boden. Stoutjesdijk toont dat het er soms om spande en hoe de geschiedenis onfortuinlijk toch de kant van de slavernij koos.

Hendrikus Berkhof (1914-1995) is een van de meest invloedrijke Nederlandse theologen van de twintigste eeuw. Karel Blei schreef de biografie Hendrikus Berkhof, een fascinerende levensverhaal van deze creatieve theoloog, die er levenslang naar zocht het evangelie verstaanbaar te maken voor een naoorlogse samenleving. Hij ging daarbij het gesprek aan met alle richtingen in de theologie, van orthodox tot vrijzinnig. Evert Jonker, emeritus hoogleraar praktische theologie en net als Berkhof was hij predikant in de hervormde gemeente Lemele en Archem en ook werkzaam aan het theologisch seminarie in Doorn, is te gast in deze aflevering van De theologie podcast. Tom Mikkers gaat met hem in gesprek over het leven en de betekenis van Hendrikus Berkhof.

Heeft de theologie dezelfde status als de andere wetenschappen dat ze bepaalde dingen verklaart? Theoloog Gijsbert van den Brink onderzoekt in zijn nieuwe boek Het experiment van broeder Juniper de relatie tussen geloof en wetenschap en weerlegt het idee dat ze elkaar uitsluiten. Vanuit diverse invalshoeken laat hij zien hoe de twee wel degelijk samengaan. Nu eens harmonieus, dan weer schurend – maar juist dat leidt vaak tot nieuwe inzichten. Elsbeth gaat in deze aflevering van De theologie podcast in gesprek met hem.

In deze aflevering gaat Elsbeth Gruteke in gesprek met Jolande van Baardewijk. Jolande van Baardewijk is predikant van de Protestantse Gemeente Duiven. Ze laat zich inspireren door de Keltische spiritualiteit. Zo organiseert zij pelgrimswandelingen en vertaalde zij het boek van David Cole The Celtic Year dat in het Nederlands verschijnt met de titel Het Keltisch jaar. Dit boek voert je mee in het ritme van de natuur en oude Keltische spiritualiteit. De gebeden, meditaties en liturgieën in dit boek helpen je te focussen op de band tussen de mens, zijn spiritualiteit en de natuur. Gebaseerd op de acht punten van het Keltische jaar – de vier seizoenswisselingen en de vier middelpunten van elk seizoen – en bewegend van winter naar lente, zomer en oogst, bevat elk van de acht delen een liturgie voor een volledige dienst, een week van dagelijkse bijbellezingen en overdenkingen en een selectie van gebeden en zegeningen.

‘Hij moet groeien, ik moet minder worden.’ Deze beroemde woorden van Johannes de Doper illustreren iets van de typering die hem in het Nieuwe Testament gegeven wordt. Hoewel Johannes relatief […]

Het interessante van de Korinthebrieven is dat er zo nadrukkelijk wordt ingegaan op allerlei situaties en discussies die spelen in Korinthe. We krijgen echt een inkijkje in een christelijke gemeenschap en dan ook nog eens een die verre van ideaal was. Er waren partijschappen, er speelde van alles op het gebied van seksualiteit, er was onenigheid rondom de invulling van de gemeentesamenkomsten, enzovoorts. Bovendien boterde het tussen Paulus en de gemeenschap ook niet helemaal. Dit nummer van Schrift haalt een aantal van deze thema’s naar voren.

De kerk is een organisatie die al vele jaren krimpt, en het gaande houden van een organisatie die al jaren krimpt is een heidens karwei. Het vraagt om meer dan een gezonde dosis realisme, veerkracht en relativeringsvermogen. Toch is de kerk misschien wel de mooiste organisatie die er is, en is het de moeite waard om je er door dik en dun voor te blijven inzetten. Elsbeth ging in gesprek met Gerrit van Dijk en Martijn van Leerdam.

Al ruim 35 jaar houd Niek Tramper een dagboek bij. Daarmee stelde hij het boek Liefde, lijden, leven samen. Schrijven helpt hem gedachten en gevoelens te ordenen, het onvoorspelbare en het onverwachte een plek te geven. Het schept ruimte voor verdriet over wat rafelig en onaf is in hemzelf en in de wereld om hem heen. En voor verwondering over al wat leeft, dat mijn geliefden er zijn, dat ik er zelf ben, de hemel hoog boven me, de aarde onder mij. En dat God er is van wie ik hoorde en die ik niet kende, maar die mij tegemoet kwam op de weg. Ruim twee jaar geleden kreeg hij de diagnose –ongeneeslijk ziek– kreeg. Het verwerken van die realiteit, de limiet gesteld aan zijn dagen, kreeg een grote plek in zijn dagboek. Elsbeth gaat in deze aflevering in gesprek met Niek over liefde, lijden en leven.