Wie de gemiddelde Nederlander vraagt wat de belangrijkste elementen van slavernij zijn, zal vermoedelijk al snel iets te horen krijgen over gedwongen arbeid, gebrek aan vrijheid en wellicht iets over racisme. Maar een ander bepalend element in de geschiedenis van slavernij is seks: seks als het doel van slavernij, als ‘bijproduct’ ervan en als middel om het systeem in stand te houden. We denken bij seks en slavernij wellicht in de eerste plaats aan midden-oosterse harems, maar in dit artikel laat ik zien dat het óók een constante is in de geschiedenis van het westerse (Nederlandse) christendom – van de Bijbel tot en met de koloniale periode. In dit korte artikel verken ik die geschiedenis en doordenk haar consequenties, vooral met het oog op de dikwijls traumatische impact voor de betrokken slaafgemaakten.

Hoe leest men in het vroegchristelijk Syrië het boek Numeri? De Didascalia Apostolorum houdt de lezers het verhaal van Korach, Datan en Abiram voor als een actuele waarschuwing tegen scheurmakers.

Van Knippenberg, voormalig hoogleraar praktische theologie, beschreef zijn model van gespreksvoering eerder in zijn boek Existentiële zielzorg. Dit essay is daar een prima aanvulling op. Het geeft in kort bestek […]

‘Schepping uit niets’ is een uitspraak die ingaat tegen onze ervaring dat van niets, niets komt. Toch is die vreemde uitspraak van groot belang voor onze visie op God, die als Schepper van niets afhankelijk is en voor onze visie op onszelf die ten diepste grootse gaven zijn.

Als het woord ‘Bijbel’ valt, denken we vaak aan een dik boek met een stevige kaft met daarin een duidelijk gedrukte tekst die in elk exemplaar min of meer hetzelfde is. Maar zulke bijbels bestaan nog maar relatief kort. Pre-Gutenberg waren er natuurlijk geen (of eigenlijk, nauwelijks) gedrukte boeken, maar ook in allerlei andere opzichten zag de Bijbel er vroeger anders uit. En vandaag de dag, in de 21e eeuw, kan een bijbel allerlei verschillende vormen aannemen. Doet het medium waarin de Bijbel tot ons komt ertoe? Hoe hebben verschillende ‘mediarevoluties’ onze omgang met de schrift veranderd?

De Paulus van de authentieke brieven en de pseudo-Paulus van de Pastorale brieven houden er heel andere ideeën op na. De discussie over de authenticiteit van de Pastorale brieven is nog altijd gaande, maar desalniettemin zijn er in mijn optiek zeer goede redenen om alle Pastorale brieven – inclusief 1 Timoteüs – als fictief te bestempelen. Het is overduidelijk dat Timoteüs niet de geïntendeerde ontvanger van de brief is en Paulus niet de schrijver.

Recensie van Geschiedenis van de westerse esoterie door John van Schaik en Jacob Slavenburg.

Door de tijden heen kwamen en komen bewegingen op gang. André Wesche gaat met zevenmijlslaarzen door de geschiedenis en geeft een overzicht van positieve, inspirerende bewegingen. Als eerste noemt hij de beweging die met Jezus van Nazareth begon en tussen ‘Pasen en Hemelvaart’ op gang kwam.

Toen Leen van den Herik met emeritaat ging als theologisch uitgever, keek hij terug op zijn leven. Wat waren de bepalende momenten? Hoe moest hij die duiden? Tijdens die zoektocht stuitte hij op een uitspraak van Albert Einstein. Die bleef hem bezighouden en leidde tot een beschouwing over theologie en toeval.