Bijbelwetenschappen

In de Bijbel staat verrassend veel informatie over gezondheid en ziekte, vanuit het oude testament komen veel regels naar voren om ziekte en de verdere verspreiding van ziekte te voorkomen. Veel van deze regels zijn nog steeds actueel. Van oud-testamentische narcose tot het nut van de reinheidswetten. Tom Mikkers gaat in deze aflevering in gesprek met Alie Hoek-van Kooten die het boek Medische verrassingen in de Bijbel schreef. Zij gaat in het gesprek ook in op de manier waarop mensen in de Bijbelse tijden met ziekte omgingen en welke rol hun geloof daarin speelde. Een nieuwe invalshoek op bekende materie, toegankelijk en verrassend.

AI zo lang als er mensen bestaan, gaan ze ook dood. Het zou dus moeten wennen, maar dat is niet zo. En daar zijn wel wat redenen voor: onze herinnering reikt niet tot de eerste mens; voor eenieder is er altijd een eerste betreurde dode in zijn of haar leven. Daarbij is de dood geen optelsom van steeds en altijd hetzelfde. Sterft er iemand, dan nemen we afscheid van een persoon zoals er nooit eerder een geweest is, en ook nooit meer een zal zijn. Vervelend is ook dat de dood zo veel gezichten heeft. Mensen kunnen vreselijk sterven, maar ook heel mooi. Veel te jong, en ja, soms ook te laat. In verzet, maar ook in overgave. Overvallen, maar ook voorbereid. Zinloos, maar ook zinvol.

Om inzicht te krijgen in hoe we de Bijbel vandaag de dag moeten lezen, moet je niet alleen maar kijken naar de historische context, zegt Jirska van Hooijdonk. Je moet ook rekening houden met andere lagen en betekenissen in de tekst. Maar als de Bijbel niet een geschiedenisboek is en je gelooft dat niet alles echt is gebeurd zoals het is geschreven, hoe lees je de Bijbel dan wel? Van Hooijdonk zocht een antwoord op deze vraag en deelt haar inzichten in het boek Is de Bijbel echt gebeurd? Lees hieronder de proloog.

Bijbelverhalen raken ons vaak het meest via gewone mensen: een boer met eeltige handen, een belerende wetsleraar of een vrouw die mopperend vijgen verkoopt. Maar hun tweeduizend jaar oude wereld en gewoonten en gebruiken staan vaak mijlenver van ons leven af. Dit kan ervoor zorgen dat we de verhalen niet goed interpreteren. Raymond Hausoul schreef het boek Zo leefde Jezus, een boek dat je helpt de bijbelverhalen over Jezus beter te begrijpen. Het dompelt je onder in de wereld waarin Jezus leefde. Tom gaat met Raymond in gesprek over de tijd waarin Jezus leefde.

Het boek begint met een inleiding waarin de schrijver vertelt over een indrukwekkende Paaswake. Daarna beschrijft hij het eerste Paasfeest. Vervolgens wordt Pasen belicht vanuit de periode van het kerkelijk jaar. Pasen is een nieuwsfeit, een aankondiging van een gebeurtenis, een kort, schokkend verhaal. Alle apostelen schrijven er over. Een ieder brengt zijn eigen accenten daarin aan.

Wie de Bijbel aandachtig leest, zal zien dat het in dit oude boek niet gaat om louter goede of louter slechte mensen. En als je dat gezien hebt, is het niet vreemd dat ook Samuël veelkleuriger uit de verf komt dan we altijd dachten.

Hoe doen ze het toch, die mensen die een boek schrijven? Is het een roeping of noeste arbeid? Geeft de nacht een creatieve boost of totale paniek? En wat doe je eigenlijk als de inspiratie ver te zoeken is? Deze keer schuiven we aan de schrijftafel van arts Alie Hoek-van Kooten en horen we de drijfveer achter haar woordendrift.

De knecht is wel de meest intrigerende gestalte uit Jesaja 40-55. Wie is deze knecht? Welke rol vervult hij? Talloze exegeten hebben geprobeerd hem als een historische figuur te duiden. Maar ligt de kracht van de knecht niet veeleer in zijn anonimiteit? In dit artikel gaat het er niet zozeer om de knecht te identificeren. Het gaat er veeleer om iets te zeggen over de rol van de knecht als plaatsbekleder, als iemand die de plaats van een ander inneemt, als een ’vertegenwoordiger’.

Kun je het woord ‘halleluja’ (dat letterlijk: ‘prijst de Heer’ betekent en alleen in de psalmen voorkomt) gebruiken in totaal verschillende situaties? Om God te eren én als uitroep na een ervaring van liefde en seks? Dat kan volgens het hier besproken lied van de Canadese zanger en dichter Leonard Cohen.