Bijbelwetenschappen

Al meer dan twee eeuwen lang betwisten Bijbelwetenschappers de echtheid van de nieuwtestamentische brieven die in naam van Paulus zijn geschreven. Hierbij baseren zij zich onder meer op taalkundige verschillen tussen de brieven, zoals het gebruik van unieke woorden en opvallende syntax. Voor deze vergelijking zijn onderzoekers in de loop van de twintigste eeuw steeds meer gebruik gaan maken van inzichten uit de statistiek, maar dit type onderzoek nam pas echt een vlucht na de uitvinding van de computer, te beginnen met het werk van Andrew Queen Morton in de jaren 60.

Van kunstmatige intelligentie die bijbelteksten analyseert tot geavanceerde technologieën die de Dode Zeerollen ontsluiten: de interactie tussen schrift en technologie opent ongekende mogelijkheden. Deze tijden zorgen voor een hernieuwde omgang met de eeuwenoude teksten die zo welbekend zijn.  In deze serie van de Schrift redactie verkennen we hoe computers en algoritmen ons begrip van de Bijbel verdiepen, nieuwe vragen oproepen en traditioneel onderzoek transformeren. Wat betekent het als AI meeleest met de tekst? Hoe veranderen digitale hulpmiddelen ons beeld van oude teksten? En, kunnen we AI vertrouwen als het gaat om theologische kennis en wijsheden?

Aan de voet van een veel grotere staande figuur ligt, in het noordportaal van de kathedraal in het Franse Chartres, dit bijzondere figuurtje te slapen. Wie het is, weet ik niet, maar dat is voor deze keer ook niet van belang. Ik ben eenvoudig getroffen door deze prachtige uitbeelding van de slaap. Van de slaap die te denken geeft …

De benaming Veertigdagentijd kennen we (tegenwoordig) allemaal, maar waar komt dat eigenlijk vandaan? Waarom veertig dagen? Hoe Bijbels is dat en wat betekent dat? En hoe algemeen is deze benaming, ook in de verhouding tot andere kerken en/of stromingen in het Christendom?

Maria Magdalena, genoemd naar het plaatsje Magdala aan het meer van Gennesaret, is meer dan een enkele persoon. Door de eeuwen heen zijn in haar veel andere vrouwen, van aanstootgevend tot voorbeeldig, verenigd. Zij werd een compositie van bijbelse gegevens, buitenbijbelse verhalen, theologische wendingen en volksbelangen.

Oudtestamenticus Peter Enns, die ik als mijn mentor en vriend beschouw, heeft me aangemoedigd om de Schrift met nieuwe vragen te benaderen, zoals: ‘Wat als de Bijbel gewoon goed is zoals hij is? … Niet de nette alles-is-in-orde versie die wij creëren, maar de rommelige, ongemakkelijke, rare, oeroude Bijbel die we eigenlijk hebben?’ (Peter Enns, Omdat de Bijbel het zegt. Barneveld: Plateau, 2017, p. 20)

Dit boek biedt een culturele, historische en literaire herwaardering van de evangeliën. We denken vaak aan de bijbelse wereld als een mysterieuze en sym­bolische wereld die losstaat van de werkelijkheid, maar dit boek probeert die bijbelse evangeliën in hun werkelijke context te plaatsen en laat ook hun blij­vende betekenis zien. Het is noch een inleiding, noch een compendium, noch een commentaar, maar een culturele en historische verkenning die lezers helpt te begrijpen waarom de auteurs van de evangeliën hun verslagen schreven, wat kenmerkend is aan elk van de evangeliën, en hoe ‘het evangelie’ – ‘het goede nieuws’ van Jezus – in elk van deze vier evangeliën doorklinkt.

De achtergrond van het Bijbelse figuur Ester Ester is de vrouw van de Perzische koning Ahasveros. Ahasveros verstootte zijn vrouw Wasti, omdat zij ongehoorzaam was. Boden kregen de opdracht om […]

De achtergrond van het Bijbelse figuur Sara Sara was de vrouw van Abraham. Haar oorspronkelijke naam was Sarai. Ze trouwde met Abraham voor hij vertrok uit Ur voor zijn lange […]