Bijbelwetenschappen

Hoe krijgen we in deze roerige tijden een helder beeld van de situatie waarin wij verkeren, of van de richting die we op dienen te gaan? We worden overvoerd met zoveel theorieën, meningen, raadgevingen en opdrachten, dat het moeilijk wordt in dat oerbos van data nog een begaanbaar pad te zien. Dat is niet alleen iets van onze tijd. Ook in de lezingen van vandaag vinden we dat terug, maar ze geven gelukkig ook zicht op de goede weg.

Voor Petrus is het duidelijk: er is voor Jezus geen alternatief. ‘Tot wie zou ik anders gaan?’ Maar deze wereld biedt wel alternatieven aan. In de eerste lezing is het de Baäl. In de tweede is het de gnostiek. In de derde lezing het jodendom. In al deze gevallen verlies je ‘iets’, namelijk de incarnatie. En daarmee ook onze deelname aan Gods eigen leven, het eeuwige leven. God en mens blijven dan welwillende vreemden voor elkaar.

Dr. Arjan Witzier (Apeldoorn) schreef een reactie op de hoofdstukken IX en X van Douwe Steensma’s boek: Geroepen tot de dienst.

Waarom verlangt u een teken? Begrijpen jullie het nog niet? Een antwoord op deze prangende vragen komt er niet. Deze vragen dagen daarom niet enkel de farizeeën en de leerlingen, maar ook de christenen doorheen de tijd tot een persoonlijk antwoord uit.

De lezingen stellen ons maaltijden ‘uit de hemel’ voor ogen. Die brengen mensen op aarde dichter bij God, bij het volle leven dat Hij geeft. Met elkaar wijzen ze naar het vieren van de Maaltijd van de Heer.

Wat heeft het verhaal van Jezus in de woestijn te maken met een Griekse en een Afrikaanse mythe? Thandi Soko-de Jong vindt hierin een antwoord op te grote aandacht voor zichzelf.

De man uit het Evangelie die genezing ontvangt, is als een balling die nieuwe hoop aangezegd krijgt. Hij zal jubelen en juichen, zoals ‘de wildernis zal bloeien als een roos’ (Nijhoff). De woorden van Jesaja 35:5vv. – zijn dat niet allemaal tekenen die in het Marcusevangelie verhaald worden? De midrasj van het Evangelie reikt verder dan alleen dit verhaal. God bevrijdt mensen uit woestijnsituaties van isolement en afzondering. In het Evangelie voert Jezus dit programma uit. Jesaja in het Hebreeuws en Marcus in het Grieks spreken dezelfde taal…

Voor de tweede maal is er een ‘feest van de joden’. De eerste keer (5:1) wordt het niet bij name genoemd, nu wel: het is het Pascha. Dat is ‘dichtbij’, ophanden (6:4). Dichtbij in tijd maar niet in plaats – tenminste als je ervan uitgaat dat het alleen in Jeruzalem gevierd kan worden. Anders dan de eerste keer, wanneer we te horen krijgen dat Jezus ‘opklimt’ naar Jeruzalem, gaat Hij daar nu niet heen; Hij blijft in Galilea, waar Hij in 6:1 is teruggekeerd, tot het eind van hoofdstuk 6.

Zowel in 2 Koningen 4:8-37 als in Marcus 7:24-30 staat een vrouw centraal. Het zijn belangrijke vrouwen, al krijgen ze geen naam: de eerstgenoemde verleent in haar huis de profeet Elisa gastvrijheid, en de tweede vraagt in een huis Jezus om hulp voor haar kind. Door hun handelend optreden ontstaat er (weer) toekomst voor hen en hun kind. Het gaat hier dus over moederschap, al spelen er andere thema’s mee, zoals onrein zijn, brood eten en verzadigd worden.