Bijbelwetenschappen

Met alleen licht dat opgaat, ben je er nog niet. Er moet ook in geleefd worden om het te laten uitstralen.

De vreugdevolle belofte van de Kerstnacht is bestemd voor alle mensen, ook voor de heidenen, de volkeren. Dit vertelt de lezing van Jesaja 8:23b-9:7, dit vertelt Psalmen 96 en dit vertelt op geheel eigen wijze ook Lucas 2:1-20. Dit bekende, zogenoemde ‘kerstevangelie van Lucas’ speelt zich af in het verborgene van Israëls geschiedenis, maar niet zonder gebruik te maken van de grote openbare wereldgeschiedenis. Het verhaal is geworteld in de Joodse traditie, maar gaat alle ‘mensen met goede bedoelingen’ (Gr.: anthroopois eudokias – Lucas 2:14) aan.

Het moet nog Pasen worden op het moment dat ik dit schrijf. Een leeg Pasen, althans wat betreft de vele kerkruimten die niet door opgewekte christenen worden bevolkt; zij allen moe(s)ten dit jaar het lijden, het sterven en de verrijzenis van hun Heer aan huis gebonden vieren. Je zou bijna zeggen: zo leeg als dit jaar is het graf van Christus – waarvan de liturgische ruimte ook symbool is – nog nooit geweest.

De Bijbel staat vol met verhalen over geweld. Hoe keken de omringende volken aan tegen het doden van hun vijanden? Hoe keek Israël zelf naar de strijd met hun tegenstanders? Carly Crouch legt een aantal psalmen naast Genesis 1 en laat zien dat opvattingen kunnen veranderen.

Gods genade wordt door Jona niet als een goede eigenschap gezien. Zijn verhaal geeft ook deze tijd inspiratie om anders te kijken en anders te handelen. Wat weten we van Gods liefde in deze wereld?

Even voor de lezing van vandaag uit 2 Samuel 7 lezen we hoe God David rust heeft gegeven van de vijanden in het rond. Chiram, de koning van Tyrus heeft voor David een huis laten bouwen (2 Samuël 5:11). God zelf komt tekort: ‘Ik heb in geen huis gewoond, van de dag af dat Ik de kinderen Israëls uit Egypte omhoog leidde tot deze dag. Ik heb gewoond in een tent, in een tabernakel’ (7:6).

In het verhaal dat Lucas vertelt over de geboorte van Jezus, treedt een groot hemels engelenkoor op. ‘Engelkens door ’t luchtruim zwevend, zongen zo blij, zo wonderzacht… Glo-ho-ho-ho-hogloria in excelsis deo’. Maar er wordt nog veel meer gezongen in het verhaal.

Wat is biblioloog en hoe gaat bibliodrama? En vooral, wat doet dat met de deelnemende vrouwen? We kunnen meekijken bij twee voorbeelden rond de verhalen van twee bijbelse vrouwen.

De aandacht die de oude Kanaänitische godin Asjera de afgelopen jaren heeft gekregen, heeft geen rechtstreekse parallel in het vroege christendom. Toch is het niet moeilijk een verbinding te zien tussen die twee werelden: enerzijds die van de huidige aandacht voor Asjera als godin in aanvulling op JHWH, de God van Israël, en anderzijds het vroege christendom, en wel de gnostische richting daarvan. Deze verbinding vraagt uiteraard om een toelichting, en die wordt in dit essay gegeven.