Geschiedenis

Op 1 juli vieren we dat de slavernij 150 jaar geleden niet alleen formeel, maar ook in de praktijk afgeschaft werd, en breekt er een nationaal Herdenkingsjaar Slavernijverleden aan. In het afgelopen jaar is het slavernijverleden ook volop onder de aandacht gekomen en bediscussieerd waarbij de regering zelfs formeel excuses heeft gemaakt voor haar gedrag in het verleden. De grote vraag is echter of we in bredere zin wel kunnen spreken van een slavernijverleden.

Afgelopen zaterdag, op Keti Koti, is het nationale Herdenkingsjaar Slavernij begonnen; een jaar waarin in het hele koninkrijk wordt stilgestaan bij een onderbelicht onderdeel van de geschiedenis van Nederland. Voor kerk en theologie in Nederland geldt evengoed dat slavernij als thema al lange tijd een marginale, hoogstens sluimerende aanwezigheid heeft. En dat terwijl kerkverbanden minstens hebben geprofiteerd van slavernij, en theologie actief is ingezet om slavernij te rechtvaardigen. Op deze pagina vind je een selectie van materiaal op Theologie.nl over slavernij, kerk en theologie, ter verdieping, en hopelijk vooral als bron voor gesprek en uitwisseling.

John Dickson is historicus, Anglicaans priester en publiek theoloog. Door die combinatie van vakken heeft hij jarenlange ervaring met debatten over de plek van het christendom in de geschiedenis. Die ervaring vormde voor hem de aanleiding voor het schrijven van Schurken en heiligen.

Deze studie van John Dickson (door Margriet Visser-Slofstra vertaald in een soepel eigentijds Nederlands) behandelt een vraag die menig kerklid zich weleens stelt. Stel dat je je verbonden voelt met niet alleen het christelijk geloof, maar ook met het instituut: hoe ga je dan om met de ontegenzeggelijke ellende die in de loop van de geschiedenis uit naam van dat geloof en die kerk zijn aangericht? Dat is een vraag die nadrukkelijk wordt ingebracht door critici die de kerk zelf allang vaarwel hebben gezegd.

‘Religie is de oorzaak van de meeste historische oorlogen!’ Dergelijke uitspraken hoor je wel vaker, tot je vraagt welke oorlogen men precies bedoelt. Dan blijft het stil, tot men zich herinnert: ‘de Kruistochten!’ Er kunnen meer wandaden genoemd worden: het antisemitisme, de inquisitie, de Dertigjarige Oorlog, The Troubles in Ierland, het kindermisbruik. De Australische kerkhistoricus John Dickson gaat ze in zijn boek Schurken en heiligen niet uit de weg.

Hoe oud is de zon? Hoe heet is ze? Wat is ze voor ster? Hoe ver weg is ze? En hoe kun je veilig naar de zon kijken?

Zonder de zon zou het leven op aarde niet mogelijk zijn. Van oudsher baseren volken over de hele wereld daarom legendes, mythen en goden op de zon. Een greep uit de bekendste verhalen.

Als het gaat om persoonlijke geloofsbeleving, dan wordt soms gevraagd: wat raakt je? Voor de een is dat een Bijbeltekst of een lied, voor de ander kunst of de natuur. Voor mij is dat heel specifiek de vroegmoderne Engelse religieuze poëzie, waarin ik God telkens opnieuw leer kennen. In dit artikel gaan we terug in de tijd, op zoek naar hoe oude woorden ons geloof nieuw leven in kunnen blazen.

Een onverbloemde kijk op goed en kwaad in de geschiedenis van het christendom. Deze recensie verscheen oorspronkelijk in de Veluwse Kerkbode. Dit boek is mijns inziens een uitstekende poging om […]