Het vlamt onverwachts op en waait weer heen
Waarom wordt rood als liturgische kleur zo spaarzaam gebruikt? Zouden onze kerken niet vaker en meer rood mogen kleuren?
Liturgie is de vormgeving van een kerkdienst, viering of mis: gebeden, liederen, handelingen, rituelen of sacramenten. Onze redactie Prediking en liturgie biedt honderden verdiepende artikelen en werkmaterialen rond liturgische praktijken in kerken en geloofsgemeenschappen.
Waarom wordt rood als liturgische kleur zo spaarzaam gebruikt? Zouden onze kerken niet vaker en meer rood mogen kleuren?
De Bijbel put uit dezelfde bron als de rituelen, zij heeft de rituelen zelfs nodig om bij die bron te komen. Symbolen en rituelen zijn nodig om tot het symbolisch bewustzijn door te dringen, stelt ritueel- en liturgiedeskundige Ekkehard Muth. ‘Niet de Schrift zelf is de openbaring van God, maar de ervaring die eraan vooraf is gegaan en die naderhand op schrift is gesteld.’
Naarmate we bij uitvaarten minder zeggen over de dode als dode, gaat het meer over diens leven en over de nabestaanden. In de op de persoonlijke biografie toegesneden uitvaartrituelen ontbreekt vaak een zingevende verwijzing. Het grote verhaal van de christelijke traditie heeft plaats gemaakt voor het kleine persoonlijke verhaal van het individu.
Het onderwerp van de scriptie van Rianne Bogerd is het lijden van de schepping en de liturgie. Kunnen die samen gedacht worden?
Ritueelspecialist Marian Geurtsen geeft tien praktische én betekenisvolle handreikingen voor het ontwerpen van rituelen.
Bernd Wallet, oud-katholiek aartsbisschop van Utrecht, vertelt met welke symbolen en rituelen zijn bisschopswijding gepaard ging. Die wijding was in 2021.
Rituelen bestaan uit symbooltaal, een symboolhandeling en een symbool. In religieuze settingen liggen ze vaak vast in dienstboeken of ritualen. Binnen de liturgie en binnen een geloofsgemeenschap kunnen rituelen wel veranderen, maar ze moeten herkenbaar blijven. Maar vermijd ook om er dogmatisch mee om te gaan.
In de ziel is het altijd Kerst, Goede Vrijdag en Pasen tegelijk, voortdurend vaart ze ten hemel en stort ze zich uit in geestelijke kracht en vreugde. Ons lichamelijke bestaan is daar nog niet van doordrongen. Daartoe heeft het het ritme van de kerkelijke feestdagen nodig, van het liturgische jaar. Zo betoogt het boekje De tempel van onze ziel.
Kerst is een bijzondere tijd. Op kerstnacht en kerstochtend wordt in kerken de geboorte van Jezus gevierd en dat trekt vaak veel meer mensen dan anders. Maar al ver daarvoor komen mensen massaal samen voor concerten en samenzang. Klaarblijkelijk raken het geboorteverhaal en de traditionele sfeer de juiste snaar. En kunnen we niet wachten om onszelf met ‘Hoor de engelen zingen de eer’ en ‘Eer zij God in onze dagen’ tot gloria-hoogte’ te zingen.