Opinie

In de serie ‘Het christelijke geloof in een therapeutisch Nederland’ onderzoekt Katie Vlaardingenbroek, auteur van Nederland Therapieland, de relatie tussen het christelijke geloof en onze huidige therapiecultuur. In haar vorige artikel liet ze zien dat therapie een autoriteit is geworden op het gebied van levensvragen. In dit tweede artikel onderzoekt ze de concurrerende relatie tussen therapie en religie. Wie kan het beste hulp bieden bij menselijk lijden: de dominee of de therapeut?

Toen ik net twee jaar werkervaring had, werd ik – tot mijn verbazing – aangenomen als teamleider bij een maatschappelijk projectbureau. De thema’s en het contact met opdrachtgevers vond ik leuk, maar het leidinggevende gedeelte knap lastig. Met name het feedback geven. Wie was ik als 26-jarige om anderen te vertellen wat ze beter moesten doen? Wat als ze zich gekwetst zouden voelen? Toen ik dit een keer besprak met mijn eigen leidinggevende gaf hij me een tip: ‘Zacht op de persoon, hard op de inhoud.’ Een waar feedback-credo. Een simpel, maar vernuftig uitgangspunt. Het stelt de ander centraal. Het leert je diegene allereerst te zien als mens. Maar voel je je daardoor veel vrijer om scherp feedback te geven op de inhoud, op wat die ander beter kan doen?  Dat staat immers los van de waarde van die persoon.

Geloof was echt niet altijd leuk. Ook niet in deze contreien. In de achtste eeuw zwierf de Anglicaanse missionaris Winfried Bonifatius hier al rond om de niet-gelovigen te bekeren. Zijn drang liep niet zo goed af: als geloofsmartelaar werd hij bij het Friese Dokkum rond 754 vermoord.

In de nieuwe serie ‘Het christelijke geloof in een therapeutisch Nederland’ onderzoekt Katie Vlaardingenbroek, auteur van Nederland Therapieland, de relatie tussen het christelijke geloof en onze huidige therapiecultuur. Op eerste oogopslag lijken geloof en therapie twee verschillende invloedsferen te zijn. Maar Katie laat zien dat ze veel meer met elkaar gemeen hebben dan we wellicht denken en dat het van groot belang is om de overeenkomsten en verschillen scherp te krijgen. In dit eerste artikel onderzoekt ze de gevolgen van de verandering van therapie in een potentiële staatsreligie, en daarmee in een autoriteit op het gebied van levensvragen. 

In een artikel uit de Trouw van 23 januari verscheen een artikel met de titel ‘‘‘Als je als christen vervolgd wordt, doe je iets goed.’ Klopt dat wel?” Het artikel liet twee theologen aan het woord die zich kritisch uitlieten over de organisatie Open Doors, naar aanleiding van de jaarlijkse publicatie van de ‘ranglijst christenvervolging’. De twee commentatoren, Erik Borgman en Sanneke Brouwers, koppelden deze ranglijst aan de in sommige christelijke kringen breed gedeelde wens om vervolgd te worden.

“Ik krijg maar geen briefje uit de hemel, dus ik zal maar gaan.” Zo kwam ik 40 jaar geleden als 18-jarige tot de stap om theologie te gaan studeren. Als kleindochter van Nederlandse zendelingen in het toenmalige Nederlands-Indië leefde ik sterk met het idee van roeping. Maar hoe werkt dat eigenlijk? Ik had wel ideeën, maar roeping volgen begint met een eerste stap. Zonder briefje, maar vanuit een onmiskenbare drang. Rechtstreeks het onbekende in.

Vaag zei zijn naam mij wel iets. Ik kreeg een uitnodiging om een lezing van hem bij te wonen aan de Nijmeegse universiteit. Al snel begon me te dagen dat het aan mij lag dat de naam van Édouard Louis nauwelijks herkenning bij me opriep. Weken van tevoren was de avond uitverkocht. Een aantal keer ontving ik een mailtje met het verzoek of ik, als ik onverhoopt toch verhinderd bleek te zijn, dat even wilde melden. Dan kon iemand op de wachtlijst nog blij worden gemaakt.

“In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Het was in het begin bij God. Alles is erdoor ontstaan, zonder het Woord is niets ontstaan van wat bestaat.”[1] In dit artikel onderzoekt Fulco Timmers het dieperliggende besef dat deze zinnen proberen te verwoorden, namelijk de kracht van woorden. De evangelist stelt, voortbordurend op Genesis 1, dat het Woord, Gods Woord, zelfs de ultieme grond vormt onder alles wat bestaat. Misschien ervaart niet iedereen dat zo, maar dat ook menselijke woorden kracht hebben, wordt door velen wel erkent. AI dreigt deze kracht echter te eroderen, doordat ze wel woorden maar geen betekenis weet te genereren. Timmers legt uit hoe dit precies werkt.

Thandi Soko-De Jong woonde onlangs de Beijing 30+ conferentie bij van de Wereldraad van Kerken. Daarin werd er teruggeblikt op de wijze waarop vrouwen wereldwijd de afgelopen dertig jaar vorm hebben gegeven aan hun spirituele zoektochten. Ze raakt in het bijzonder geïnspireerd door de metafoor van de vogel met twee vleugels. In plaats van één gender centraal te stellen in de kerk en de theologie, en dus te vliegen met één vleugel, nodigt de metafoor ons uit om gelijkwaardige aandacht te besteden aan de ervaringen en het leiderschap van vrouwen.